Καουλούν: Η αυτόνομη γειτονιά του Hong Kong

Πολύ λίγα μέρη στον κόσμο παραμένουν άναρχα, καθώς ακόμα και οι μικρότερες δομές κοινωνικής οργάνωσης λειτουργούν με βάση συγκεκριμένους κανόνες και υπό την εποπτεία κάποιων αρχών.

Εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα είναι η περίπτωση του περιτοιχισμένου οικισμού της Καουλούν, που μέσα στον 20ο αιώνα συγκέντρωσε ένα τεράστιο αριθμό κατοίκων οι οποίοι ζούσαν αυτόνομα με βάση τις αρχές της αυτοργάνωσης.

Πρόκειται για μια έκταση 20,7 στρεμμάτων στην περιοχή Καουλούν του Hong Kong που στα τέλη του προηγούμενου αιώνα έφτασε να γίνει το περισσότερο πυκνοκατοικημένο σημείο στον πλανήτη, με συνολικά 50 χιλιάδες κατοίκους.

Η ιστορία της γειτονιάς ξεκινά από την περίοδο της Δυναστείας Σονγκ, όταν χτίστηκε εκεί ένα μικρό οχυρό για να φιλοξενήσει στρατιώτες που φρουρούσαν τις εμπορικές δραστηριότητες της περιοχής. Όμως, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα το οχυρό μετατράπηκε σε μικρή στρατιωτική πόλη με μερικές εκατοντάδες κατοίκους. Η Σύμβαση του 1898 για την Επέκταση του Hong Kong δεν περιελάμβανε την έκταση του Καουλούν, με αποτέλεσμα η περιοχή να εξελιχθεί σύντομα σε άναρχη γειτονιά, καθώς καμία διοίκηση δεν έδειχνε ενδιαφέρον να ασχοληθεί με τους λίγους αρχικά κατοίκους της.

Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η περιοχή προσέλκυσε πολλούς που θέλησαν να την καταλάβουν και σταδιακά κατασκευάστηκαν τα πρώτα μόνιμα κτίρια. Μέχρι το 1950 οι κάτοικοι της γειτονιάς είχαν φτάσει τις 5 χιλιάδες, αριθμός που είχε διπλασιαστεί το 1973. Από τότε η δόμηση άρχισε να γίνεται ανεξέλεγκτη. Η γειτονιά ήταν γεμάτη αρκετά ψηλά κτίρια με μικρά διαμερίσματα-δωμάτια και πολύ στενά δρομάκια ανάμεσά τους. Ο ήδη μεγάλος αριθμός μόνιμων κατοίκων και το μυστήριο που επικρατούσε σχετικά με τη γειτονιά, δημιούργησε για την Καουλούν τη φήμη της γειτονιάς με μεγάλη εγκληματικότητα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 υπολογίζεται ότι στην Καουλούν ζούσαν περίπου 50 χιλιάδες κάτοικοι που συγκροτούσαν τη δική τους ανεξάρτητη κοινωνία.

Καουλούν

 

Το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Καουλούν, πέραν του τεράστιου αριθμού κατοίκων σε μια τόσο μικρή έκταση, βρίσκεται στους τρόπους συμβίωσης των ανθρώπων της γειτονιάς. Διαχρονικά η περιοχή εξακολουθούσε να έχει τη φήμη της αποκομμένης και γκετοποιημένης γειτονιάς με έντονη εγκληματικότητα, αλλά στην πραγματικότητα οι κάτοικοι ήταν ιδιαίτερα παραγωγικοί.

Εκατοντάδες μικρά εργαστήρια που λειτουργούσαν στην Καουλούν κατασκεύαζαν προϊόντα που μεταφέρονταν σε όλο το Hong Kong, ενώ συναντούσε κανείς πολλές μικρές κλινικές και οδοντιατρεία. Το κόστος διαβίωσης ήταν τόσο μικρό, γιατί  η περιοχή δεν εντασσόταν στις εκτάσεις που όφειλαν φορολογία στην αποικιοκρατική κυβέρνηση. Γι’αυτό και πολλοί κάτοικοι του Hong Kong επέλεγαν να επισκεφθούν την Καουλούν, λόγω των προσιτών τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών της.

Η ποικιλία των δραστηριοτήτων ήταν τόσο μεγάλη που επέτρεπε στη γειτονιά να λειτουργεί πράγματι αυτόνομα. Είχαν δημιουργήσει μια ομάδα εθελοντών πυροσβεστών και οργάνωναν μόνοι τους τη συλλογή των απορριμμάτων. Σε περίπτωση τεχνικών προβλημάτων τις επισκευές αναλάμβαναν κάτοικοι της γειτονιάς. Οι κάτοικοι της γειτονιάς ζούσαν ανεξάρτητα.

Το τέλος της Καουλούν ήρθε με την ολική κατεδάφισή της το 1993. Ήδη από το 1987 η διοίκηση του Hong Kong είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να ανακατασκευάσει την περιοχή και έκανε έξωση στους κατοίκους. Μετά την κατεδάφιση, στην έκταση της πρώην περιτοιχισμένης πόλης δημιουργήθηκε ένα μεγάλο πάρκο.

Το παρακάτω γράφημα του Visual Capitalist αναπαριστά ένα τυπικό σύμπλεγμα κτιρίων της γειτονιάς της Καουλούν:

Καουλούν

CLOSE
CLOSE