Εγκατεστημένα στα προάστια μιας τυπικής αμερικανικής κωμόπολης της Τζόρτζια, τα κτίρια του Αμερικανικού Πενταγώνου μένουν απαρατήρητα για τον επισκέπτη. Λίγοι γνωρίζουν ότι εκεί στεγάζεται ίσως η χειρότερη “βιομηχανία” παραγωγής δολοφόνων του πλανήτη απ’ όπου έχουν αποφοιτήσει οι περισσότεροι δικτάτορες της Λατινικής Αμερικής.

Ένας υπάλληλος του αμερικανικού Πενταγώνου κατέβαζε με προσοχή τα κάδρα με τις εικόνες λατινοαμερικάνων στρατηγών που είχαν εκπαιδευτεί στα κτίρια του Φόρτ Μπένινγκ, στην Τζόρτζια, των ΗΠΑ. Ανάμεσά τους οι εικόνες των δικτατόρων Ούγκο Μπανσέρ Σοάρες της Βολιβίας και Ρομπέρτο Βιόλα της Αργεντινής, αλλά και δεκάδων ακόμη στρατιωτικών που ευθύνονται για τα φρικιαστικότερα εγκλήματα στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής.

Οι 63.000 “μαθητές” που πέρασαν από τις αίθουσες της διαβόητης Σχολής της Νοτίου Αμερικής (School of the Americas) στη διάρκεια των 54 χρόνων λειτουργίας της, είχαν μάθει, μεταξύ άλλων, πώς να βασανίζουν, να βιάζουν και να εκτελούν αντιπάλους του καθεστώτος, πώς να οργανώνουν παραστρατιωτικά τάγματα θανάτου και κυρίως πώς να ανατρέπουν κάθε κυβέρνηση που δεν υπάκουε στις προσταγές της Ουάσινγκτον.

Ορισμένοι από τους πιο αιμοσταγείς δικτάτορες της ιστορίας, όπως ο Πινοσέτ της Χιλής έστελναν στην SOA χιλιάδες στρατιώτες οι οποίοι επιστρέφοντας θα στελέχωναν τις επίλεκτες δυνάμεις ασφαλείας της χώρας, ενώ άλλοι, όπως ο Μανουέλ Νοριέγκα του Παναμά, είχαν αποφοιτήσει και οι ίδιοι από τα θρανία της. Όσοι υπηρετούσαν με “αυτοθυσία” τις κυβερνήσεις ανδρεικέλων που έστηναν οι ΗΠΑ, είχαν την τιμή να παρασημοφορηθούν από τους εκπαιδευτές τους και δουν την φωτογραφία τους αναρτημένη σε μια συγκεκριμένη αίθουσα της σχολής- στο περίφημο Hall of Fame.

Η απόφαση, λοιπόν, της αμερικανικής κυβέρνησης να κλείσει το Δεκέμβριο του 2000 τη σχολή θα έπρεπε να αποτελεί μια πραγματική ανακούφιση για τους λαούς της Νοτίου Αμερικής. Δυστυχώς, πριν καλά καλά προλάβουν να κατεβάσουν τις φωτογραφίες των επίλεκτων αποφοίτων, το αμερικανικό Πεντάγωνο ετοίμαζε τον αντικαταστάτη της. H νέα σχολή, που ακούει στο (πολιτικώς ορθότερο) όνομα Ινστιτούτο για τη Συνεργασία και την Ασφάλεια του Δυτικού Ημισφαιρίου, και τέθηκε σε λειτουργία στις αρχές του 2001, δημιουργήθηκε λίγες μόλις εκατοντάδες μέτρα από την παλιά. Τυπικά, όπως συνέβαινε και με τη SOA, στόχος της θα είναι “η ενίσχυση της συνεργασίας για την ειρήνη στις χώρες της Λατινικής Αμερικής”, ουσιαστικά, όμως, οι επίλεκτοι μαθητές θα προετοιμαστούν για να πνίξουν στο αίμα κάθε φωνή αντίδρασης – είτε πρόκειται για τους μαρξιστές αντάρτες της Κολομβίας, τους ζαπατίστας και τα άλλα κινήματα ιθαγενών του Μεξικού ή για τους υποστηρικτές του αριστερού λαϊκιστή ηγέτη Ούγο Τσάβες στη Βενεζουέλα.

Μισός αιώνας φρίκης

Η ίδια η SOA, που αρχικά ονομάζονταν Αμερικανικό Κέντρο Εκπαίδευσης της Καραϊβικής, λειτούργησε για πρώτη φορά το 1946 στον Παναμά. Ο πρώτος που φάνηκε, πάντως, να καταλαβαίνει την πραγματική συνεισφορά της για τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον ήταν ο “ειρηνιστής” πρόεδρος Τζον Κένεντι, που το 1963 την μετονόμασε σε SOA και αποφάσισε να την χρησιμοποιήσει “στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου”. Σε ελεύθερη μετάφραση αυτό σήμαινε ότι το Πεντάγωνο αναζητούσε ένα μέσο για να καταστείλει τα απελευθερωτικά κινήματα της Λατινικής Αμερικής προστατεύοντας τα συμφέροντα αμερικανικών πολυεθνικών που ζητούσαν άμεση ανατροπή των σοσιαλιστικών κυβερνήσεων. Πόσο συμπτωματικό μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα από τα σημαντικότερα “ανδραγαθήματα” των αποφοίτων της SOA θεωρείται η ανατροπή και δολοφονία του Σαλβαδόρ Αλιέντε στη Χιλή, ο οποίος έκανε το “τραγικό λάθος” να εθνικοποιήσει τα ορυχεία χαλκού της αμερικανικής πολυεθνικής ΙΤΤ. Εξίσου εντυπωσιακά ήταν τα αποτελέσματα της SOA στο Ελ Σαλβαδόρ, όπου οι “απόφοιτοι” ευθύνονται για τη σφαγή τουλάχιστον 2.600 ιθαγενών, αλλά και στη Νικαράγουα, όπου τουλάχιστον 4.000 μέλη της εθνικής φρουράς του στρατηγού Αναστάσιο Σομόζα εκπαιδεύτηκαν για να αποτελέσουν τους περίφημους Κόντρας.

Η περίπτωση των Κόντρας, που συνέχισαν τις δολοφονίες, τους βιασμούς και τις δολιοφθορές ακόμη και μετά την θριαμβευτική νίκη των Σαντινίστας, έφερε στο φως μια ακόμη σκοτεινή πτυχή τις SOA. Τα λεγόμενα εγχειρίδια βασανιστηρίων.

Σφαγές με οδηγίες χρήσης

Παρά τις “φιλότιμες” προσπάθειες των εκπαιδευτών της SOA, δεν ήταν δυνατό να μεταβούν σε αμερικανικό έδαφος όλοι οι “εν δυνάμει δολοφόνοι” της Λατινικής Αμερικής. Για το λόγο αυτό, οι επιτελείς της σχολής ετοίμασαν τα επτά διαβόητα εγχειρίδια βασανιστηρίων που μοιράζονταν κατά χιλιάδες στους επίδοξους ανακριτές κάθε λατινοαμερικάνικης χούντας. Τα εγχειρίδια, που δόθηκαν λογοκριμένα στη δημοσιότητα το 1992, αποτελούσαν ένα απάνθισμα όλων των φρικιαστικών βασανιστηρίων που χρησιμοποιήθηκαν στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει ανθρωπιστικές οργανώσεις των ΗΠΑ, στα “βιβλία του θανάτου” περιγράφεται πώς μπορείς να διατηρείς στη ζωή τα θύματα από ηλεκτροσόκ, αλλά και διάφορες τεχνικές σωματικής και ψυχολογικής βίας. Με τον όρο “neutralize” (που αντικατέστησε το λιγότερο εύηχο “eliminate”) οι ανακριτές καλούνται να εκτελούν, αν χρειαστεί, τους κρατούμενους, ενώ προτείνεται ακόμη η χρήση ορού της αλήθειας. Για όσους συνεργάζονται προτείνεται η προσφορά χρημάτων, ενώ το ποσό αυξάνεται για όσους καταδώσουν ή, ακόμη καλύτερα, εκτελέσουν κάποιον αντάρτη.

Όπως, απέδειξε με μελέτη του ο αμερικάνος ερευνητής Μάικλ Μακλίντοκ, οι τεχνικές που έχουν ενσταλάξει στις χώρες της Λατινικής Αμερικής οι αμερικάνοι εκπαιδευτές και σύμβουλοι, έχουν τις ρίζες τους σε μεθόδους και αρχές που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της ναζιστικής Γερμανίας.

Πεδίο δόξης λαμπρόν

Για τους περισσότερους επιτελείς του πενταγώνου η SOA αποτέλεσε ένα “λάθος” του παρελθόντος. Μια κακή στιγμή (μισού αιώνα…) των ενόπλων δυνάμεων. Τίποτα, όμως, δεν μπορεί να πείσει τον επί δεκαετίες διωκόμενο λαό της Λατινικής Αμερικής ότι η απλή μετονομασία της σχολής και η μεταφορά της κατά μερικές εκατοντάδες μέτρα θα αλλάξει το περιεχόμενο της εκπαίδευσης. Άλλωστε τα εγκλήματα των αποφοίτων της SOA, οι δολοφονίες και οι απαγωγές υποστηρικτών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίστηκαν και στη δεκαετία του ’90 παρά τη σταδιακή πτώση των δικτατορικών καθεστώτων.

Σήμερα, τουλάχιστον 10.000 μαθητές της SOA συμμετέχουν στον ακήρυχτο πόλεμο εναντίον των μαρξιστών ανταρτών του FARC στην Κολομβία (με πρόσχημα πλέον τη μάχη κατά των ναρκωτικών), ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που θα ήθελαν να δουν τους αριστούχους της σχολής να αναλαμβάνουν τον έλεγχο και στη Βενεζουέλα (την υπ’ αριθμόν 1 πετρελαιοπαραγωγό χώρα στον κόσμο εκτός Περσικού Κόλπου). Αν ο αμερικανός πρόεδρος Τζόρτζ Μπούς επιμείνει στα σχέδια του για την επίτευξη του Παναμερικανισμού, της οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης της Αμερικανικής Ηπείρου ίσως το Hall of Fame της νέας σχολής γεμίσει και πάλι με τις φωτογραφίες αριστούχων.

————————————-

Οι “αριστούχοι” της SOA:

Μανουέλ Νοριέγκα
Παναμάς

Ίσως ο διαπρεπέστερος μαθητής της σχολής και πράκτορας της CIA κατέλαβε δικτατορικά την εξουσία στον Παναμά το 1983. Ένα χρόνο αργότερα, και αφού έχει δολοφονήσει ή φυλακίσει τους σημαντικότερους πολιτικούς αντιπάλους του, πραγματοποίησε εκλογές βίας και νοθείας (σύμφωνα, μάλιστα, με τον Νόαμ Τσόμσκι δέχτηκε συγχαρητήριο τηλεγράφημα του Ρόναλτν Ρέιγκαν… 7 ώρες πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων).

Όταν, όμως, θα παύσει να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον, απάγεται από αμερικανούς στρατιώτες, κατά την επέμβαση του Παναμά, και καταδικάζεται από αμερικανικό δικαστήριο σε 40 χρόνια φυλάκισης.
Ο προκάτοχός του, δικτάτορας Ομάρ Τορίγιος, ήταν επίσης μαθητής της SOA

Στρατηγός Ούγο Μπανζέρ Σοάρες
Βολιβία

Ο αιμοσταγής δικτάτορας που κατέλαβε την εξουσία της Βολιβίας από το 1971 έγινε παγκοσμίως γνωστός για τις δεκάδες δολοφονίες συνδικαλιστών και πολιτικών του αντιπάλων αλλά και τη φυγάδευση ναζιστών στρατιωτικών. Ο Σοάρεs τιμήθηκε για τα “ανδραγαθήματά” του από τη SOA το 1988.

Στρατηγός Ερνέστο Μπαέζα Μιτζαελσεν
Χιλή

Ο συντονιστής του αιματηρού πραξικοπήματος που οδήγησε στην ανατροπή και δολοφονία του Σαλβαντόρ Αλιέντε και την κατάληψη της εξουσίας από τον στρατηγό Πινοσέτ. Έχοντας υπό τις διαταγές του χιλιάδες στρατιώτες που είχαν εκπαιδευτεί σε αμερικανικές στρατιωτικές σχολές, την άμεση υποστήριξη της CIA και την “ηθική” στήριξη αμερικανικών κολοσσών, όπως η IT&T, προχώρησε σε εκατοντάδες εκτελέσεις και βασανισμούς αριστερών υποστηρικτών του Αλιέντε.

Στρατηγός Ρομπέρτο Βιόλα
Στρατηγός Λεοπόλντο Γκαλντιέρι
Αργεντινή

Δλυο από τους καλύτερους μαθητές της SOA κυβέρνησαν δικτατορικά την Αργεντινή από το 1981. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους οργάνωσαν και εκτέλεσαν τον λεγόμενο “Dirty Little War” της Αργεντινής, ένα κολοσσιαίο πρόγραμμα συλλήψεων, βασανιστηρίων και εκτελέσεων που στοίχισε τη ζωή τουλάχιστον 30.000 ανθρώπων.

Χοσέ Εφρέν Μοντ
Γουατεμάλα

Κατά τη διάρκεια της αυταρχικής διακυβέρνησής του σφαγιάστηκαν τουλάχιστον 2.600 γηγενείς και Ινδιάνοι σε διάστημα λίγων μόλις μηνών.

 

Άρης Χατζηστεφάνου
Περιοδικό ΜΕΤΡΟ, Δεκέμβριος 2001