του Άρη Χατζηστεφάνου | Εφημερίδα των Συντακτών
Ένα βιβλίο, που κυκλοφόρησε στα αγγλικά πριν από ακριβώς μισό αιώνα, θα μπορούσε να αποτελεί το λογοτεχνικό μοτίβο όσων οραματίζεται η ρατσιστική Ακροδεξιά στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Το «χιτλερικής» εμπνεύσεως «Στρατόπεδο των Αγίων» του Ζαν Ρασπάιγ επανακυκλοφόρησε στις ΗΠΑ και σερβίρεται με ταρτάρ και κοκτέιλ στις δεξιώσεις της MAGA Αμερικής.
«Eλπίζω μια μέρα τα εγγόνια μου να διαβάσουν τα λόγια μου χωρίς να σιχαίνονται το αίμα μου που τρέχει στις φλέβες τους». Τρεις παραγράφους πριν από το τέλος του βιβλίου του, ο Ζαν Ρασπάιγ έδειχνε να έχει επίγνωση των οργισμένων αντιδράσεων που θα προκαλούσε το έργο του. Το «Στρατόπεδο των Αγίων», που έχει χαρακτηριστεί ως «Ο Αγών μου» της γαλλικής λογοτεχνίας, συνέπαιρνε για χρόνια τους ανά τον κόσμο νεοφασίστες. Ο Όρμπαν καυχιέται ότι το έχει διαβάσει και η Μαρίν Λεπέν ότι έχει ένα υπογεγραμμένο αντίγραφο στο γραφείο της. Ο πρώην επιτελάρχης του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, το παρουσίαζε σαν απαραίτητο ανάγνωσμα, όταν ήταν ακόμη επικεφαλής της ρατσιστικής και αντισημιτικής ιστοσελίδας Breitbart News (όπου συνεντευξιάζονται ο Κ. Μητσοτάκης και ο Αδ. Γεωργιάδης), ενώ αργότερα τη σκυτάλη έλαβε ο αρχιτέκτονας της αντιμεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ.
Διαβάζοντας το βιβλίο, είναι εύκολο να καταλάβεις τι συγκινεί την αφρόκρεμα του ευρωπαϊκού και αμερικανικού νεοφασισμού. Ο Ρασπάιγ επιτίθεται, από μια ακραία αντιδραστική σκοπιά, στις δυτικές ελίτ επειδή δείχνουν «συμπόνια» στο δράμα ενός εκατομμυρίου Ινδών προσφύγων που «εισβάλλουν» με πλοία στην Ευρώπη. Οι τελευταίοι, που περιγράφονται απλώς σαν μια άμορφη μάζα σάρκας, ιδρώτα, περιττωμάτων και σπέρματος, καταφέρνουν να καταλύσουν τον δυτικό πολιτισμό χάρη σε μια πέμπτη φάλαγγα αριστερών και αναρχικών – για τους οποίους ο συγγραφέας έχει χειρότερη άποψη και από τους μετανάστες.
Σε στιγμές συγγραφικού παροξυσμού, φαντάζεται ότι η βασίλισσα της Αγγλίας υποχρεώνεται να παντρέψει τον γιο της με μια Πακιστανή, ενώ ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης αναγκάζεται να συγκατοικεί με τρεις μαύρους από το Χάρλεμ στο περίφημο Γκρέισι Μάνσιον, την επίσημη κατοικία των δημάρχων της πόλης.
Η μεγάλη επιστροφή
Το βιβλίο, που κάνει ακόμη και τη συνωμοσιολογική θεωρία της «μεγάλης αντικατάστασης» πληθυσμού να φαντάζει μετριοπαθής κριτική στις μεταναστευτικές ροές, είχε εξαντληθεί για δεκαετίες και κυκλοφορούσε μεταχειρισμένο σε τιμές που ξεπερνούσαν και τα 200 ευρώ. Μια νέα γενιά ακροδεξιών εκδοτών όμως, αποφάσισε να το επαναφέρει στην αμερικανική αγορά αυτόν τον Σεπτέμβριο και το γιόρτασε με μια «σεμνή τελετή» στο εστιατόριο Butterworth της Ουάσινγκτον – το απόλυτο στέκι των δισεκατομμυριούχων οπαδών του Τραμπ. Συντάκτες του περιοδικού Atlantic, που παραβρέθηκαν στη δεξίωση, παρατηρούσαν τους παρευρισκόμενους να προσπαθούν να χειροκροτήσουν, ισορροπώντας τα κοκτέιλ με τα φιλέτα ταρτάρ που σερβίρονταν πάνω σε ιταλικά κροστίνι.
Η οσμή του ωμού κρέατος ήταν σίγουρα το καλύτερο συνοδευτικό σε όσα ακούστηκαν εκείνο το βράδυ. Διαβάζοντας μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του Ρασπάιγ, ο μεταφραστής και εκδότης του βιβλίου, Ίθαν Ράντελ, εξηγεί ότι η τελευταία ελπίδα του δυτικού πολιτισμού «είναι οι απομονωμένοι θύλακες που αντιστέκονται σε τέτοιο βαθμό, ώστε να προχωρήσουν σε μια Reconquista» – μια αναφορά στην απώθηση των μουσουλμάνων από την ιβηρική χερσόνησο που ολοκληρώθηκε το 1492 μ.Χ.
Λίγα πράγματα θα μπορούσαν να περιγράψουν καλύτερα το πνεύμα που επικρατεί αυτές τις ημέρες στην Ουάσινγκτον. Ο Τραμπ, στην περίφημη συνέντευξη του στο Politico, κατηγόρησε με σφοδρότητα την Ευρώπη (φρούριο) ότι παραδίδεται στην «εισβολή» των μεταναστών, ενώ διατήρησε για τον εαυτό του τον ρόλο του ανυπότακτου, απομονωμένου θύλακα που περιέγραφε ο Ρασπάιγ. Και φυσικά, ως γνήσιος «απομονωτιστής» δεν παρέλειψε να επιτεθεί στη Βενεζουέλα και άλλες χώρες της περιοχής αναβιώνοντας το δόγμα Μονρόε, την πιο ωμή έκφανση του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Ο Ρασπάιγ ήταν πάντα εδώ
Έφτασε λοιπόν η στιγμή να αναγνωρίσουμε ότι η αμερικανική και ευρωπαϊκή Ακροδεξιά επιβάλλουν και πάλι στον δυτικό πολιτισμό ένα λογοτεχνικό έργο, που θα έπρεπε να έχει πεταχτεί στους υπονόμους της Ιστορίας; Δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι ότι η φιλελεύθερη (και νεοφιλελεύθερη) Δύση, που τώρα δηλώνει αηδιασμένη από την επάνοδο της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, ήταν για χρόνια στην ίδια πλευρά της Ιστορίας με τους σημερινούς MAGA.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο τότε αρχηγός της γαλλικής αντικατασκοπίας, Αλεξάντρ Μαρεντσές, επισκέφθηκε τις ΗΠΑ και χάρισε ένα αντίγραφο του βιβλίου στον πρόεδρο Ρίγκαν, ο οποίος εξέφρασε τον θαυμασμό του για τον συγγραφέα. Ο Σάμιουελ Χάντιγκτον δεν έκρυψε ποτέ πόσο βαθιά επηρεάστηκε από το «Στρατόπεδο των Αγίων» για να γράψει τη «Σύγκρουση των Πολιτισμών». Όσο για την «πολιτισμένη» Γαλλία, προσέφερε τόσα πολλά λογοτεχνικά βραβεία στον Ρασπάιγ, που θα έκανε κάποιον να πιστέψει ότι πρόκειται για σοβαρό συγγραφέα.
Απέναντι πάντως σε αυτό το μαύρο σκηνικό, που σηματοδοτεί η επανέκδοση του «Στρατοπέδου των Αγίων» στις ΗΠΑ, υπάρχει μια νότα αισιοδοξίας: ο Ρασπάιγ μπορεί να πέθανε το 2020, αλλά αυτή την εβδομάδα μάλλον θα πάθαινε εγκεφαλικό αν μάθαινε ότι στο Γκρέισι Μάνσιον θα διαμένει πλέον ένας σοσιαλιστής, πρώην ράπερ ινδικής καταγωγής που μεγάλωσε στην Ουγκάντα. Ο εκλεγμένος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι.
