ελευθερίας τύπου δείκτης 2022 Ελλάδα Μητσοτάκης Πέτσας ΜΜΕ δημοσιογραφία

Στον πάτο της Ευρώπης η Ελλάδα στον «Δείκτη Ελευθερίας Τύπου» των ΡΧΣ

Οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα ανακοίνωσαν τη νέα έκδοση του ετήσιου «Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου», με την Ελλάδα να πέφτει στην 108η θέση από τις συνολικά 180 χώρες, τελευταία από τις χώρες της Ευρώπης.

Ο Δείκτης του 2022 αφορά το αμέσως προηγούμενο ημερολογιακό έτος (Ιανουάριος-Δεκέμβριος 2021) και χαρακτηρίζει την κατάσταση της Ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα ως «προβληματική». Στην καρτέλα τους για τη χώρα, οι ΡΧΣ κάνουν λόγο για «σοβαρές οπισθοδρομήσεις», αναφέροντας πως οι δημοσιογράφοι «εμποδίζονται τακτικά να καλύψουν θέματα από τη μετανάστευση έως την Covid-19». Ειδική αναφορά γίνεται στη δολοφονία Καραϊβάζ και στην αδιαφανή χρηματοδότηση των ΜΜΕ για την πανδημία, ενώ μεταξύ άλλων κίνδυνος για την ασφάλεια των δημοσιογράφων στην Ελλάδα θεωρείται «η βία και οι αυθαίρετες απαγορεύσεις» της αστυνομίας. Οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα μιλούν επίσης για την «εκστρατεία συκοφαντικής δυσφήμισης από τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης» κατά της Ολλανδής δημοσιογράφου Ίνγκεμποργκ Μπέουχελ.

Ο νέος Δείκτης εφαρμόζει διαφορετική μεθοδολογία υπολογισμού από τις προηγούμενες χρονιές. Η νέα μεθοδολογία ορίζει την ελευθερία του Τύπου ως «την αποτελεσματική δυνατότητα των δημοσιογράφων, ως άτομα και ως ομάδες, να επιλέγουν, να παράγουν και να διαδίδουν ειδήσεις και πληροφορίες προς το δημόσιο συμφέρον, ανεξάρτητα από πολιτικές, οικονομικές, νομικές και κοινωνικές παρεμβάσεις και χωρίς απειλές για τη σωματική και ψυχική τους ασφάλεια». Προκειμένου να αντικατοπτρίζεται η πολυπλοκότητα της ελευθερίας του Τύπου, πέντε νέοι δείκτες χρησιμοποιούνται τώρα για τη σύνταξη του Δείκτη: το πολιτικό πλαίσιο, το νομικό πλαίσιο, το οικονομικό πλαίσιο, το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και η ασφάλεια.

Η νέα μεθοδολογία λαμβάνει υπόψη της μία ποσοτική έρευνα για τις παραβιάσεις της ελευθερίας του Τύπου και τις καταχρήσεις σε βάρος δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης, και μια ποιοτική μελέτη που βασίζεται στις απαντήσεις εκατοντάδων ειδικών για την ελευθερία του Τύπου που επιλέχθηκαν από τους ΡΧΣ.

Η νέα κατάταξη της Ελλάδας αντικατοπτρίζει ζητήματα όπως η συγκεντρωτικότητα της ιδιοκτησίας πολλών ΜΜΕ και οι διασυνδέσεις τους με την πολιτική και οικονομική ελίτ, ο έλεγχος των δημόσιων ΜΜΕ από την κυβέρνηση, αλλά και οι νομικές παρεμβάσεις της που απειλούν την ελευθερία των δημοσιογράφων να κάνουν της δουλειά τους.

Από τις χώρες που «πατούν» στην ήπειρο της Ευρώπης, μόνο η Τουρκία (149η), η Λευκορωσία (153η) και η Ρωσία (155η) έχουν χαμηλότερη θέση από την Ελλάδα. Σε ελαφρώς «καλύτερη» θέση από τη χώρα μας βρίσκονται χώρες όπως η Βουλγαρία (91η) και η Ουγγαρία (85η), ενώ με υψηλότερη βαθμολογία στον Δείκτη βλέπουμε πολλές χώρες από όλες τις ηπείρους. Μόλις τρεις θέσεις κάτω από την Ελλάδα ξεκινούν οι χώρες όπου η κατάσταση της Ελευθερίας του Τύπου χαρακτηρίζεται ως «δύσκολη».

Η Ελλάδα και η πτώση της στην τελευταία θέση της Ευρώπης έχουν ειδική μνεία και στην ανάλυση των ΡΧΣ για την Ευρώπη.