Έρευνα των Reporters United αποκαλύπτει ότι εξαρτήματα οπλικών συστημάτων της ισραηλινής εταιρείας Elbit Systems μεταφέρονταν από την Ελλάδα στο Ισραήλ με επιβατικά αεροσκάφη της Aegean Airlines, χαρακτηριζόμενα όχι ως στρατιωτικό υλικό αλλά ως «κοινά εμπορεύματα».
Σύμφωνα με τα ευρήματα, συνολικά 14 μεταφορές στρατιωτικών εξαρτημάτων συνολικού βάρους 603 κιλών πραγματοποιήθηκαν από το 2021 έως το 2024 μέσω πτήσεων Αθήνα–Τελ Αβίβ της Aegean. Από αυτές, έξι μεταφορές έγιναν το 2024, δηλαδή μετά τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης τον Ιανουάριο του ίδιου έτους σχετικά με την πιθανή γενοκτονία στη Γάζα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική και ηθική βαρύτητα στις αποκαλύψεις. Υπενθυμίζεται ότι ο παραλήπτης του στρατιωτικού υλικού, η Elbit Systems, είναι η μεγαλύτερη ιδιωτική εταιρεία αμυντικών εξοπλισμών στο Ισραήλ και βασικός προμηθευτής του ισραηλινού στρατού.
Σε αντίθεση με προηγούμενα ρεπορτάζ που παρουσίαζαν την Ελλάδα ως ενδιάμεσο κόμβο μεταφοράς στρατιωτικού υλικού προς το Ισραήλ, η παρούσα έρευνα τεκμηριώνει ότι η Ελλάδα υπήρξε άμεσα αποστολέας στρατιωτικών εξαρτημάτων. Αποστολείς των φορτίων ήταν αφενός η ελληνική εταιρεία αμυντικών εξοπλισμών ΑΚΜΩΝ ΑΕ και αφετέρου η ίδια η Πολεμική Αεροπορία.
Η Aegean επιβεβαίωσε στους Reporters United ότι μετέφερε τα συγκεκριμένα φορτία, ωστόσο δήλωσε ότι δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενό τους, καθώς μεσολαβούσε διαμεταφορέας (forwarder), ο οποίος είχε την αποκλειστική ευθύνη για τον έλεγχο των εμπορευμάτων και την έκδοση των απαιτούμενων αδειών εξαγωγής. Παράλληλα, η εταιρεία υποστήριξε ότι τα φορτία δεν είχαν χαρακτηριστεί ως στρατιωτικά υλικά αλλά ως κοινά εμπορεύματα. Ωστόσο, δεν αρνήθηκε ότι γνώριζε τον αποστολέα, τον παραλήπτη και τη γενική φύση των προϊόντων.
Τα περισσότερα φορτία προέρχονταν από την ΑΚΜΩΝ ΑΕ, εταιρεία με έδρα τα Άνω Λιόσια και εξειδίκευση στην παραγωγή καλωδίων για εφαρμογές άμυνας και αεροδιαστημικής. Τα καλώδια που εξήχθησαν φέρουν την ένδειξη “MIL-SPEC”, δηλαδή πληρούν στρατιωτικές προδιαγραφές του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας και είναι σχεδιασμένα να λειτουργούν σε ακραίες συνθήκες. Οι Reporters United τονίζουν ότι δεν πρόκειται για απλά εμπορικά προϊόντα, αλλά για εξαρτήματα ειδικά κατασκευασμένα για χρήση σε οπλικά συστήματα, όπως πύραυλοι, άρματα μάχης, πολεμικά πλοία και αεροσκάφη. Η ίδια η ΑΚΜΩΝ αναγνωρίζει ότι τα προϊόντα της κατασκευάζονται αποκλειστικά βάσει τεχνικών προδιαγραφών πελατών και δεν είναι αυτόνομα συστήματα, επιβεβαιώνοντας τον εξειδικευμένο στρατιωτικό χαρακτήρα τους.
Δύο ακόμη μεταφορές είχαν ως αποστολέα την ελληνική Πολεμική Αεροπορία και αφορούσαν εξαρτήματα αεροσκαφών, πιθανότατα στο πλαίσιο συντήρησης συστημάτων που είχαν αγοραστεί από την Elbit. Τα φορτία εστάλησαν από την περιοχή της Ελευσίνας προς εγκαταστάσεις της Elbit στο Ασντόντ. Ούτε το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας ούτε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έδωσαν απαντήσεις στα ερωτήματα των δημοσιογράφων.
Κεντρικό ζήτημα που προκύπτει είναι το ποιος εξέδωσε τις απαραίτητες άδειες εξαγωγής.
Σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, κάθε εξαγωγή στρατιωτικού υλικού ή υλικού διπλής χρήσης προς τρίτη χώρα απαιτεί άδεια από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με εμπλοκή και του υπουργείου Εξωτερικών.
Παρότι τόσο η Aegean όσο και η ΑΚΜΩΝ υποστηρίζουν ότι οι μεταφορές έγιναν με όλες τις νόμιμες άδειες, δεν διευκρινίζουν το είδος των αδειών ούτε τον φορέα που τις εξέδωσε. Η ελληνική κυβέρνηση, όπως και η Elbit, τηρούν σιγή ιχθύος.
Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα των Reporters United εδώ.
