Η κινηματογραφική δολοφονία του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, ήταν λογικό να προκαλέσει το ενδιαφέρον των διεθνών μέσων ενημέρωσης. Μήπως όμως, πίσω από τη διεθνή αναταραχή κρύβονται και άλλα σημαντικότερα γεωπολιτικά συμφέροντα;

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Σαουδική Αραβία εκτελεί αντιφρονούντες. Τα δε εγκλήματά της σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και κυρίως στην Υεμένη είναι ασύγκριτα σημαντικότερα από το θάνατο ενός δημοσιογράφου. Παρόλα αυτά, τα ίδια μέσα ενημέρωσης στις ΗΠΑ, που αποσιωπούσαν εδώ και δεκαετίες τα φρικτά εγκλήματα του Ριάντ, σήμερα φαίνεται να πρωτοστατούν στις αποκαλύψεις δημιουργώντας το εύλογο ερώτημα: Γιατί τώρα;

Στα διεθνή μέσα ενημέρωσης κυκλοφορούν ήδη αρκετά σενάρια – κάποια λιγότερο και κάποια περισσότερο πιθανά:

1) Οι δημοκρατικοί, ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών, επιχειρούν να εκθέσουν τον Ντόναλντ Τραμπ για τις ιδιαίτερα στενές επιχειρηματικές σχέσεις του ίδιου και της οικογένειάς του με τη Σαουδική Αραβία. Γι’ αυτό, αναφέρουν οι υποστηρικτές της συγκεκριμένης θεωρίας, στην πρώτη γραμμή της κριτικής βρίσκονται οι ναυαρχίδες των ΜΜΕ που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς, όπως οι New York Times και η Washington Post (η δεύτερη βέβαια έχει και ιδιαίτερους λόγους, καθώς ο Κασόγκι αρθρογραφούσε σε αυτήν).

Μια τέτοια κίνηση από την πλευρά των δημοκρατικών είναι σίγουρα λογική, αλλά αποτελεί δίκοπο μαχαίρι καθώς η στρατηγική συμμαχία με τη Σαουδική Αραβία είναι διακομματική. Αν ανοίξει ο ασκός του Αιόλου θα έρθουν στο προσκήνιο και τα εκατομμύρια δολάρια που λάμβανε, λόγου χάρη, το ίδρυμα Κλίντον από το θεοκρατικό βασίλειο των Σαούντ αλλά και η αγαστή συνεργασία του Ομπάμα με το κράτος-δολοφόνο.

2) To δεύτερο σενάριο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ, και συγκεκριμένα αυτό που ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ αποκαλούσε το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, θέλουν να τιμωρήσουν τη Σαουδική Αραβία για το γεγονός ότι σκέφτεται να αγοράσει ρωσικά αντιπυραυλικά συστήματα S-400 εγκαταλείποντας ένα συμβόλαιο 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αγορά των αντίστοιχων αμερικανικών συστημάτων THAAD.

Αν και ο βασικός κατασκευαστής των THAAD είναι η Lockheed Martin, οι S-400 αφορούν σχεδόν το σύνολο της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας αφού στην κατασκευή τους συμμετέχουν σαν υπεργολάβοι και οι εταιρείες Raytheon, Boeing, Aerojet Rocketdyne, Honeywell, Oshkosh Defense, και MiltonCAT. Η στροφή της Σαουδικής Αραβίας προς τη Ρωσία, έστω και για ένα μόνο οπλικό σύστημα, είναι λογικό να προκαλεί πανικό στις ΗΠΑ, οι οποίες εξάγουν εδώ και δεκαετίες οπλικά συστήματα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στο καθεστώς του Ριάντ.

Αρκετοί αναλυτές δεν θεωρούν τυχαίο ότι ανάμεσα στους πρώτους πολιτικούς που έσπευσαν να καταδικάσουν τη δολοφονία Κασόγκι ήταν και ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, η προεκλογική εκστρατεία του οποίου έλαβε τα περισσότερα χρήματα από την…  Lockheed Martin.

3) Το τρίτο ενδιαφέρον σενάριο αναφέρει ότι τμήματα του πολιτικού κατεστημένου των ΗΠΑ δυσφορούν με την κατάσταση στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει πολύ σύντομα σε τεράστια κοινωνική έκρηξη και ανατροπή του οίκου των Σαούντ. Είναι γεγονός ότι παρά την περί του αντιθέτου εικόνα που προωθεί το Ριάντ για τον εαυτό του, τα τεράστια ποσοστά ανεργίας αλλά και η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού (ιδιαίτερα σε περιόδους πτώσης της τιμής του πετρελαίου, που διαλύει το ιδιότυπο κοινωνικό συμβόλαιο της μοναρχίας με του υπηκόους της), δημιουργούν μεγάλη αναταραχή.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν την πολυτέλεια να χάσουν έναν ακόμη πυλώνα της εξωτερικής τους πολιτικής στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, καθώς τότε θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα ιδιαίτερα εχθρικό περιβάλλον (καθώς δεν ελέγχουν το Ιράν, την Τουρκία, τη Συρία, ενώ ακόμη και στο Ιράκ η επιρροή της Τεχεράνης παραμένει αδιαμφισβήτητη).

Είναι λοιπόν προτιμότερο να προκαλέσουν μια βελούδινη και ελεγχόμενη αλλαγή στην ηγεσία της χώρας από το να κινδυνεύσουν να χάσουν τα πάντα.

Στην ανάγκη αντικατάστασης του Πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, αναφέρθηκε εμμέσως πλην σαφώς με πρόσφατη παρέμβασή του στην εφημερίδα Washington Post και ο πρώην διευθυντής της CIA, επί προεδρίας Ομπάμα, Τζον Μπρέναν. Ο ίδιος κάλεσε τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση και, αν αποδειχθεί η ενοχή του πρίγκιπα, να προχωρήσουν σε δραστικά μέτρα εναντίον του ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας.

Ενδεχομένως κανένα από αυτά τα σενάρια δεν αρκεί από μόνο του για να εξηγήσει την αιφνίδια αλλαγή στάσης σημαντικού τμήματος του αμερικανικού, πολιτικού και μιντιακού κατεστημένου εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Κάθε μια όμως ξεχωριστά μας επιτρέπει να προσθέσουμε μερικά σημαντικά κομμάτια στο παζλ.

Η αντίδραση των ΗΠΑ απέναντι σε μια χώρα που ταΐζει εδώ και δεκαετίες τους πολιτικούς και τους δημοσιογράφους της και αγοράζει οπλικά συστήματα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν θα μπορούσε προφανώς να είναι ενιαία. Διαφορετικά κέντρα εξουσίας προωθούν διαφορετικούς στόχους και με διαφορετική ταχύτητα στέλνοντας συχνά αντικρουόμενα μηνύματα στο εξωτερικό.

Το βέβαιο είναι ότι η Ουάσινγκτον δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει την πρόσδεση της στη Σαουδική Αραβία, ειδικά τώρα που οι νέες κυρώσεις εναντίον του Ιράν θα προκαλέσουν αναταραχές στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου τις οποίες μόνο η Σαουδική Αραβία είναι σε θέση να εξισορροπήσει.

Κάποιοι όμως θέλουν να καλλωπίσουν το τέρας και κάποιοι άλλοι να του θυμίσουν ποιος κυβερνά αυτό τον κόσμο.

 

Άρης Χατζηστεφάνου