Ιράν πυρηνικά ΗΠΑ

Όχι, το Ιράν δεν πλησιάζει στην απόκτηση πυρηνικής βόμβας

Πηγή: Juan Cole – Informed Comment
Μετάφραση/Επιμέλεια: Ανδρέας Κοσιάρης

Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να εφαρμόσει την ίδια κομπίνα με τον Τζορτζ Μπους και την παρέα του στο Ιράκ το 2002.

Κάποιο ανώνυμο στέλεχος της κυβέρνησης ψιθύρισε στο αυτί του πρακτορείου Reuters, το οποίο θα έπρεπε να ντρέπεται που λειτούργησε ως στενογράφος του: «Ο ανώνυμος αξιωματούχος είπε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι το Ιράν ίσως έχει αρκετό σχάσιμο υλικό για ένα πυρηνικό όπλο μέχρι το τέλος του χρόνου και πως η Τεχεράνη έχει ξαναρχίσει τη συνεργασία με την οπλισμένη με πυρηνικά Βόρειο Κορέα σε ζητήματα πυραύλων μεγάλων αποστάσεων. Δεν παρείχε λεπτομερείς αποδείξεις για οποιονδήποτε από τους δύο ισχυρισμούς».

Ο λόγος που ο ισχυρισμός είναι γελοίος, είναι πως η απόκτηση ενός πυρηνικού όπλου δεν βασίζεται αποκλειστικά στο πόσο πολύ ουράνιο έχει κανείς. Υπάρχουν πολλά κοιτάσματα ουρανίου σε βουνά ανά τον κόσμο, που οποιοσδήποτε μπορεί να εξορύξει. Μπορεί κανείς να έχει ένα βουνό από πετρώματα με ουράνιο και αυτά δεν θα ανατινάζονταν ποτέ, διότι αποτελούνται κυρίως από U-238, το οποίο δεν εκρήγνυται.

Ανάμεσα στο U-238, υπάρχει και λίγο U-235, που είναι το ασταθές ουράνιο. Στη φύση, αποτελεί λιγότερο από το 1% του φυσικού ουρανίου. Ο μόνος τρόπος για να φτιάξεις μια πυρηνική βόμβα, είναι να εμπλουτίσεις το ουράνιό σου ώστε το U-235 να αποτελεί το 95% του συνόλου, αντί για λιγότερο από 1%.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν α) ξέρει πώς να πραγματοποιήσει τον εμπλουτισμό ή β) επιθυμεί να το κάνει ή γ) έχει κάνει οποιοδήποτε ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Μπορεί κανείς να εμπλουτίσει το ουράνιο στο 3,5% U-235, που αποτελεί το καύσιμο για πυρηνικούς αντιδραστήρες. Επίσης, μπορεί να εμπλουτιστεί σε 19,5% U-235, που χρησιμοποιείται σε ιατρικούς αντιδραστήρες για να παραχθούν ισότοπα για την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Αυτά είναι τα μόνα πράγματα που κάνει το Ιράν. Η πυρηνική συμφωνία του 2015, περιόριζε το Ιράν στον εμπλουτισμό έως 3,5% για το πυρηνικό του εργοστάσιο στο Bushehr, που παράγει ηλεκτρισμό χρησιμοποιώντας το ουράνιο για τον βρασμό νερού, που με την σειρά του κινεί τουρμπίνες. Δύο ακόμη τέτοια εργοστάσια χτίζονται, και θα χρειαστούν καύσιμο, οπότε τυχόν αποθέματα του Ιράν δεν θα πάνε χαμένα.

Το Ιράν συμφώνησε σε αυτόν τον περιορισμό για να ανακουφιστεί από τις κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και των ΗΠΑ. Όμως οι ΗΠΑ δεν σταμάτησαν ποτέ πραγματικά τις κυρώσεις τους, διότι το ελεγχόμενο από τους Ρεπουμπλικανούς Κογκρέσο δεν τις ήρε ποτέ, και τον Μάιο του 2018, ο Τραμπ παραβίασε μονομερώς την πυρηνική συμφωνία και επέβαλλε στο Ιράν τις σκληρότερες κυρώσεις που έχουν εφαρμοστεί ποτέ από μία χώρα σε μία άλλη εν καιρώ ειρήνης.

Το Ιράν παραιτήθηκε από το 80% του πολιτικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, και όχι μόνο δεν είδε το τέλος των κυρώσεων, αλλά είδε νέες, αυξημένες κυρώσεις. Έτσι, για να πιέσει τις Ευρωπαϊκές χώρες να μην υπακούσουν στις αυθαίρετες κυρώσεις των ΗΠΑ, το Ιράν έχει αρχίσει να «παρεκτρέπεται» παραβιάζοντας τους κανόνες της πυρηνικής συμφωνίας με μικρούς τρόπους. Για παράδειγμα, ξεκίνησε να εμπλουτίζει το ουράνιό του σε ποσοστό 4,5%. Στην πραγματικότητα είναι μονάχα μια συμβολική διαμαρτυρία. Δεν μπορείς να κάνεις κάτι το ιδιαίτερο με ουράνιο εμπλουτισμένο στο 4,5%. Δεν μπορεί να ανατιναχθεί ούτε σε ένα εκατομμύριο χρόνια.

Το Ιράν έχει επίσης αυξήσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου σε 2.105,4 κιλά, όταν η πυρηνική συμφωνία ορίζει ότι δεν μπορεί να έχει πάνω από 202,4 κιλά. Αλλά και πάλι, αυτή είναι μια συμβολική διαμαρτυρία. Δεν μπορείς να κάνεις κάτι με 2000 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 3,5% και το 4,5%. Θα σου προκαλέσει καρκίνο αν πας κοντά του, αλλά χρειάζεται να το εμπλουτίσεις για ακόμα 90%, ώστε να φτάσεις σε μία βόμβα.

Η γνώση του πώς να φτάσεις στο 95% κι έπειτα να χρησιμοποιήσεις το υλικό για την κατασκευή βόμβας είναι εξαιρετικά εξειδικευμένη και το Ιράν πιθανότατα δεν την διαθέτει. Επιπλέον, το Ιράν δεν μπορεί να εμπλουτίσει σε τέτοιο μεγάλο ποσοστό, διότι βρίσκεται ακόμα υπό τακτικούς ελέγχους του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ (ΔΟΑΕ).

Το εμπλουτισμένο ουράνιο αφήνει ισχυρά «ίχνη» και αν το παράγεις, δεν μπορείς να κρύψεις αυτά τα «ίχνη» κάτω από το χαλί. Το Ιράν δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων και δεν έχει πραγματοποιήσει τέτοια πειράματα από το 2003, κάτι που επιβεβαιώνει και ο ΔΟΑΕ.

Αντίθετα, οι χώρες που γκρινιάζουν επειδή το Ιράν χρησιμοποιεί ουράνιο για να βράζει το νερό στα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισμού, είναι φίσκα στις ατομικές βόμβες. Το Ισραήλ έχει αρκετές εκατοντάδες. Οι ΗΠΑ έχουν χιλιάδες. Η Σαουδική Αραβία χρηματοδότησε την ανάπτυξη της Πακιστανικής βόμβας. Το να φτιάχνεις βόμβες εσύ δεν φαίνεται να είναι τόσο κακό· είναι κακό μόνο όταν τις φτιάχνει ο άλλος.

Όλη αυτή η επιστημονική φαντασία για μία βόμβα του Ιράν μέχρι το τέλος του έτους, θυμίζει έντονα τον μηχανισμό προπαγάνδας του Μπους για το Ιράκ.

Ο τότε αντιπρόεδρος Ντικ Τσένεϊ ισχυρίστηκε πως το Ιράκ ήταν δύο χρόνια μακριά από την απόκτηση πυρηνικής βόμβας. Η Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Κοντολίζα Ράις είπε πως δεν θέλουμε το αποδεικτικό στοιχείο να είναι ένα πυρηνικό μανιτάρι. Ο Μπους είπε σε βουλευτές τον Οκτώβριο του 2002, για να τους εξαπατήσει και να τον αφήσουν να πάει σε πόλεμο, «Αν το Ιρακινό καθεστώς έχει τη δυνατότητα να παράξει, αγοράσει ή κλέψει έναν όγκο υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου λίγο μεγαλύτερο από μία μπάλα του σόφτμπολ, θα μπορούσε να έχει πυρηνικό όπλο σε λιγότερο από έναν χρόνο». Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί ήταν αναληθείς, και η αναλήθεια τους ήταν εν γνώσει αυτών που τους έλεγαν. Μας είπαν ψέματα.

Ο Τραμπ παίζει σήμερα το ίδιο ακριβώς παιχνίδι, που καθιέρωσε ο προπαγανδιστής των Ναζί Γκέμπελς: ακόμα κι ένα μεγάλο ψέμα, αν επαναληφθεί αρκετές φορές, αρχίζει να γίνεται πιστευτό.