Ο ιθύνων νους της «Συμφωνίας του Αιώνα» της κυβέρνησης Τραμπ για την ειρήνευση της Μέσης Ανατολής, είναι ένας άνθρωπος που βασικό του προσόν για τη δουλειά είναι πως έχει παντρευτεί την κόρη του Προέδρου. Είναι ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος έπειτα από τις αντιδράσεις για το σχέδιο που παρουσίασε, βγήκε στην αμερικανική τηλεόραση για να το υπερασπιστεί και να επιδείξει τις διπλωματικές του αρετές, χαρακτηρίζοντας τους Παλαιστίνιους «αποτυχημένους σε όλη τους την ύπαρξη».

Ο Κούσνερ έχει παντρευτεί την κόρη του Τραμπ, Ιβάνκα, και λειτουργούν και οι δύο ως σύμβουλοι του Προέδρου. Γιος του επιχειρηματία ακινήτων Τσαρλς Κούσνερ, ανέλαβε τη διοίκηση των επιχειρήσεων του πατέρα του το 2005, όταν αυτός καταδικάστηκε για παράνομες δωρεές σε πολιτικούς, φοροδιαφυγή και εκφοβισμό μαρτύρων.

Ο γαμπρός του Προέδρου έγινε επίσημα σύμβουλος του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2017 και ανέλαβε, χωρίς κάποια διπλωματική εμπειρία, το ομολογουμένως βαρύ έργο της ειρήνευσης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Όμως αμέσως έγινε κατανοητό ότι η εκπόνηση του σχεδίου θα είναι μονομερής, χωρίς τη συμμετοχή της Παλαιστινιακής πλευράς. Η κυβέρνηση Τραμπ αναγνώρισε ως πρωτεύουσα του Ισραήλ την Ιερουσαλήμ, ενθάρρυνε την επέκταση του Ισραηλινού εποικισμού και έδειχνε σε κάθε κίνηση την έλλειψη σεβασμού για τα δικαιώματα και την άποψη της Παλαιστινιακής πλευράς.

Όταν ο Κούσνερ παρουσίασε κάποιες οικονομικές πτυχές του σχεδίου σε συνέδριο στο Μπαχρέιν τον Ιούνιο του 2019, η Παλαιστινιακή πλευρά μποικόταρε ολόκληρο το συνέδριο. Ο Κούσνερ παρουσίασε ένα ειδυλλιακό όραμα για την μετατροπή της Λωρίδας της Γάζας σε τουριστικό προορισμό, αγνοώντας τις συνθήκες αποκλεισμού υπό τις οποίες ζουν οι Παλαιστίνιοι εκεί, και χαρακτήρισε την ηγεσία τους «υστερική και ηλίθια».

Ως φυσικό επακόλουθο της απουσίας της γνώμης της μίας πλευράς το τελικό σχέδιο, που παρουσιάστηκε επίσημα στις 28 Ιανουαρίου και είχε ήδη από πριν χαρακτηριστεί ως «το Μοντιπαϊθονικό σκετς των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων», κρίθηκε επιεικώς απαράδεκτο από την Παλαιστινιακή πλευρά και από ένα ευρύ φάσμα αναλυτών και σχολιαστών.

Οι αρνητικές αντιδράσεις ανάγκασαν τον, όχι ιδιαίτερα χαρισματικό, Κούσνερ να υπερασπιστεί δημόσια το σχέδιό του. Στις εμφανίσεις του, και ειδικά στην συνέντευξή του στο CNN με την Κριστιάν Αμανπούρ, ο γαμπρός-διπλωμάτης επέδειξε το πώς αντιλαμβάνεται τον σεβασμό για τους Παλαιστίνιους, αλλά και την ίδια την έννοια της διαπραγμάτευσης.

«Έχεις 5 εκατομμύρια Παλαιστίνιους που είναι στην πραγματικότητα παγιδευμένοι λόγω της κακής τους ηγεσίας. Αυτό που κάναμε είναι ότι δημιουργήσαμε μια ευκαρία για την ηγεσία τους, είτε να την αρπάξει είτε όχι. Αν σπαταλήσουν αυτήν την ευκαιρία — που, και πάλι, έχουν άκρως επιτυχημένο ιστορικό στις χαμένες ευκαιρίες — αν τα θαλασσώσουν, νομίζω ότι θα δυσκολευτούν κοιτάξουν τη διεθνή κοινότητα κατά πρόσωπο, λέγοντας ότι είναι θύματα, λέγοντας ότι έχουν δικαιώματα. Αυτή είναι μια εξαιρετική συμφωνία για αυτούς. Αν έρθουν στο τραπέζι και διαπραγματευτούν, νομίζω ότι μπορούν να πάρουν κάτι το εξαιρετικό».

Και ο Κούσνερ συνέχισε, σε μία κατακλείδα με στόφα μεγάλου διπλωμάτη: «Η Παλαιστινιακή ηγεσία πρέπει να αναρωτηθεί: Θέλουν να έχουν κράτος; Θέλουν να έχουν καλύτερη ζωή; Αν θέλουν, έχουμε δημιουργήσει ένα πλαίσιο για να το αποκτήσουν, και θα τους φερθούμε με σεβασμό. Αν δεν θέλουν, τότε θα σπαταλήσουν άλλη μία ευκαιρία, όπως έχουν σπαταλήσει κάθε άλλη ευκαιρία που τους παρουσιάστηκε στην ύπαρξή τους».

Φυσικά η ουσιαστική αποτυχία της «Συμφωνίας του Αιώνα» και η μονομέρεια του σχεδίου Κούσνερ δεν οφείλεται μονάχα στην διπλωματική ανικανότητα του γαμπρού του Προέδρου.

Αποτελεί απόρροια και των επιχειρηματικών συμφερόντων της οικογένειας Τραμπ, αλλά και της οικογένειας Κούσνερ, στο Ισραήλ. Τον Μάιο του 2017, λίγο πριν επισκεφτεί ο προεδρικός σύμβουλος το Τελ Αβίβ στην πρώτη προεδρική επίσκεψη του Τραμπ στο Ισραήλ, η οικογενειακή επιχείρηση Kushner Companies έλαβε επένδυση 30 εκατ. δολαρίων από την Ισραηλινή ασφαλιστική Menora Mivtachim, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ, η εταιρεία των Κούσνερ έχει λάβει τουλάχιστον τέσσερα δάνεια από την Ισραηλινή τράπεζα Bank Hapoalim, ενώ οι Κούσνερ συνδέονται επιχειρηματικά με μία σειρά Ισραηλινούς ή φίλα προσκείμενους στο Ισραήλ επιχειρηματίες. Τέλος, ιδρύματα της οικογένειας Κούσνερ έχουν χρηματοδοτήσει με δωρεές οργανώσεις και ομάδες στο Ισραήλ που προωθούν την εποικιστική δραστηριότητα.

Ανδρέας Κοσιάρης