Κλείνοντας ένα χρόνο από την υπόθεση της δολοφονίας του CEO της UnitedHealthCare Group που αποδίδεται στο Λουίτζι Μαντζιόνε, η δημόσια συζήτηση γύρω από το σύστημα υγείας στις ΗΠΑ παραμένει πιο έντονη από ποτέ. Η Σαμ Μπερντ, εκπρόσωπος της Νομικής Επιτροπής της 4ης Δεκεμβρίου*, επιστρέφει στο θέμα για να φωτίσει τις πολιτικές και κοινωνικές του προεκτάσεις. Γράφει για το πώς η υπόθεση αυτή ανέδειξε μια συλλογική κρίση που απαιτεί άμεση πολιτική δράση.
Πηγή: The Intercept
Το ταμείο νομικής υπεράσπισης για τον Λουίτζι Μαντζιόνε έχει πλέον ξεπεράσει τα 1,3 εκατομμύρια δολάρια και συνεχίζει να αυξάνεται καθημερινά. Ως Νομική Επιτροπή της 4ης Δεκεμβρίου, δημιουργήσαμε αυτό το ταμείο, το οποίο όμως δεν θα είχε καμία αξία χωρίς τις δωρεές, τις προσευχές και τη συμπαράσταση ανθρώπων από όλο τον κόσμο. Καθώς οι μεγάλες εταιρικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης λογόκριναν την υποστήριξη προς τον Λουίτζι, η σελίδα συγκέντρωσης χρημάτων μετατράπηκε σε χώρο όπου άνθρωποι μοιράζονταν ιστορίες παράλογων θανάτων και οδύνης που προκαλούνται από τη βιομηχανία της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας.
Υπάρχει μια βαθιά ειρωνεία στη μαζική υποστήριξη προς τον Λουίτζι. Οι άνθρωποι δεν αγκαλιάζουν έναν φερόμενο ως δολοφόνο επειδή αποστρέφονται τον διάλογο ή λαχταρούν την πολιτική βία, αλλά από έναν ιδιότυπο συνδυασμό αυτοσεβασμού και αγάπης προς τους άλλους. Σε όλο το πολιτικό φάσμα, οι Αμερικανοί βιώνουν την εταιρική γραφειοκρατία του συστήματος υγείας ως σκληρή, εκμεταλλευτική και απάνθρωπη. Νιώθουν ανίσχυροι μπροστά στο θάνατο, στην περιττή ταπείνωση και την οικονομική καταστροφή που βλέπουν να πλήττει τους γείτονες και τους αγαπημένους τους.
Πριν από έναν χρόνο, η δολοφονία του διευθύνοντος συμβούλου της United Healthcare, Μράιν Τόμσον, στις 4 Δεκεμβρίου, ανέκοψε προσωρινά τον συνήθως αμετακίνητο διχασμό αριστεράς–δεξιάς στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κοινό του Μπεν Σαπίρο αντέδρασε έντονα όταν εκείνος χαρακτήρισε τους υποστηρικτές του Λουίτζι ως «σατανικούς αριστεριστές». Οι δωρητές στο ταμείο του Λουίτζι προέρχονταν από όλο το ιδεολογικό φάσμα και εξέφραζαν ένα κοινό συμπέρασμα: ότι πολλές από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις του «πολιτισμικού πολέμου» είναι κατασκευασμένες προς όφελος των ισχυρών. Αυτή ήταν μια κρίσιμη διαφορά για παράδειγμα, ανάμεσα στη φερόμενη πράξη του Μαντζιόνε και τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ. Ενώ το δεύτερο περιστατικό βάθυνε τους ήδη υπάρχοντες διχασμούς, το πρώτο φάνηκε να αγγίζει ένα κοινό τοπό, ένα διαφορετικό πολιτικό τοπίο: όχι πια κόκκινοι εναντίον των μπλε ή αριστερά έναντια στη δεξιά, αλλά οι κάτω ενάντια στους επάνω.
Όμως, έναν χρόνο μετά, είναι σαφές ότι ακόμη και μια διακομματική επίδειξη δημόσιας στήριξης για τη δολοφονία ενός CEO υγείας στον δρόμο, όπως και οι αμέτρητες ιστορίες θανάτου και οδύνης εξαιτίας απορρίψεων των ασφαλιστικών αιτημάτων, δεν αρκούν για να ανατραπεί το κερδοσκοπικό σύστημα υγείας. Σήμερα, το Medicare for All φαντάζει ακόμη πιο πολιτικά ανέφικτο απ’ ό,τι όταν ο Μπέρνι Σάντερς το έκανε κεντρικό στοιχείο της προεκλογικής του εκστρατείας.
Αυτό θέτει ένα δύσκολο ερώτημα για τους υποστηρικτές του Λουίτζι: Θα μείνει η φερόμενη πράξη του ως μία ακόμη «πιπεράτη» ιστορία «αληθινών εγκλημάτων»; Θα περιοριστούμε στο να τον βλέπουμε ως ένα ακραίο πολιτισμικό είδωλο, χρήσιμο για τη διαφήμιση fast-fashion και ποιος ξέρει τι άλλο;
Δεν πιστεύουμε ότι οι υποστηρικτές του —ούτε όσοι θεωρούν την υγεία ανθρώπινο δικαίωμα— πρέπει να δεχθούν κάτι τέτοιο. Το πραγματικό ερώτημα είναι: τι θα χρειαζόταν ώστε τα γεγονότα της 4ης Δεκεμβρίου να γίνουν η απαρχή ενός κινήματος για ένα πιο ανθρώπινο σύστημα υγείας στην Αμερική;
Έχει φτάσει η ώρα ο μακροχρόνιος αγώνας για το δικαίωμα στην υγεία να μετατοπιστεί στρατηγικά από τη διαμαρτυρία στην άμεση πολιτική δράση.
Τον τελευταίο χρόνο, θέσαμε αυτό το ερώτημα σε επαγγελματίες υγείας, ακτιβιστές, ακαδημαϊκούς, αλλά και στους ίδιους μας τους εαυτούς.
Στο επερχόμενο βιβλίο μας, με τίτλο «Καθαίρεση: Ο Λουίτζι Μαντζιόνε και το δικαίωμα στην υγεία» (Depose: Luigi Mangione and the Right to Health), επιχειρούμε να δώσουμε μια πρώτη απάντηση: Η ιστορία του αγώνα για το δικαίωμα στην υγεία δείχνει ότι είναι πράγματι ανέφικτο να περιμένει κανείς από τους πολιτικούς να το εγγυηθούν από τα πάνω. Όμως η δική μας αξιοπρέπεια και νοημοσύνη απαιτούν να το διεκδικήσουμε συλλογικά από τα κάτω. Η ευρεία υποστήριξη προς τον Λουίτζι δείχνει ότι η στιγμή για μια τέτοια μετατόπιση έχει έρθει.
Σκεφτείτε τα sit-ins ενάντια στους νόμους του Τζιμ Κρόου, που οδήγησαν στην αποδιάρθρωση του φυλετικού διαχωρισμού στις αμερικανικές πόλεις. Αυτές οι ενέργειες ήταν φυσικά μορφές διαμαρτυρίας, αλλά ταυτόχρονα αποτελούσαν άμεση πολιτική δράση: οι συμμετέχοντες παραβίαζαν συλλογικά άδικους νόμους και, με τον τρόπο αυτό, εφάρμοζαν στην πράξη την αποδιάρθρωση πριν ακόμη αναγνωριστεί νομικά. Προστάτευαν ο ένας τον άλλον και ενήργησαν σαν να ήταν ήδη ελεύθεροι. Αυτό εννοούμε όταν μιλάμε για μετάβαση από τη διαμαρτυρία στην άμεση δράση.
Το ίδιο μοτίβο συναντά κανείς και στον αγώνα για το οκτάωρο. Για δεκαετίες οι εργάτες πάλευαν για να δουλεύουν λιγότερες ώρες, ώστε να έχουν λίγη ξεκούραση και χαρά στη ζωή τους. Μια κομβική στιγμή ήταν το 1884, όταν η Αμερικανική Ομοσπονδία Εργασίας αποφάσισε ότι δύο χρόνια αργότερα, την 1η Μαΐου, οι εργάτες της θα εφάρμοζαν μόνοι τους το οκτάωρο: μετά την όγδοη ώρα θα σταματούσαν όλοι μαζί τη δουλειά. Κάλεσαν και άλλα συνδικάτα να συμμετάσχουν. Αρκετά το έκαναν, μεταξύ αυτών και στο Σικάγο, όπου η αστυνομία επιτέθηκε βίαια στους απεργούς, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους. Αν και αυτή η δράση δεν οδήγησε άμεσα στην καθολική εφαρμογή του οκταώρου, συνέβαλε στο να κανονικοποιηθεί και να γίνει τελικά ο κανόνας. Αυτό κατέστη δυνατό μόνο όταν οι εργάτες σταμάτησαν να ζητούν κάτι «πολιτικά ανέφικτο» και άρχισαν οι ίδιοι να διαμορφώνουν την πολιτική πραγματικότητα.
Ο αγώνας για το δικαίωμα στην υγεία στις ΗΠΑ έχει σκοντάψει ξανά και ξανά πάνω στα συμφέροντα της βιομηχανίας και στους πολιτικούς που εξαρτώνται από αυτή. Τι θα σήμαινε λοιπόν μια στρατηγική, συλλογική μετατόπιση; Πώς θα μπορούσαν οι εργαζόμενοι στην υγεία να κατέβουν σε απεργία ή να συμμετάσχουν σε άμεση δράση χωρίς να βλάψουν τους ασθενείς;
Μια αρχή απάντησης προτείνει ο γιατρός Μάικλ Φάιν, ο οποίος καλεί τους συναδέλφους του να οργανωθούν για μια διαφορετικού τύπου απεργία: όχι να σταματήσουν να προσφέρουν φροντίδα, αλλά να σταματήσουν τις πτυχές της εργασίας τους που δεν συνάδουν με το ρόλο τους ως θεραπευτών. «Πρέπει να αρνηθούμε συλλογικά να χρησιμοποιούμε τα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία», γράφει, «μέχρι να αλλάξει το λογισμικό ώστε να μας επιτρέπει να κοιτάμε και να ακούμε τους ασθενείς μας, αντί τις οθόνες των υπολογιστών».
Όλοι μπορούμε να οργανωθούμε ώστε να απελευθερώσουμε την εργασία της υγείας από τις εταιρικές γραφειοκρατίες που λειτουργούν σαν παράσιτα πάνω στη σχέση ασθενούς-θεραπευτή.
Μια απεργία εργαζομένων στην υγεία δεν θα χρειαζόταν να σημαίνει τη διακοπή φροντίδας, αλλά την απελευθέρωση της φροντίδας από τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι εταιρείες που κερδοσκοπούν εις βάρος της. Από αυτή τη βάση, όλοι μας θα μπορούσαμε να διεκδικήσουμε την απελευθέρωση της υγειονομικής εργασίας από τους μηχανισμούς κέρδους που τη δεσμεύουν.
Αν βγούμε έξω από τις συνήθεις πολιτικές μας φούσκες και συμμετάσχουμε σε ένα κίνημα άμεσης δράσης για την καθολική πρόσβαση στην υγεία, ίσως ανακαλύψουμε ότι το κοινό έδαφος το οποίο αποκάλυψαν οι φερόμενες πράξεις του Λουίτζι είναι ακριβώς το σημείο απ’ όπου μπορεί να ξαναχτιστεί ολόκληρο το πολιτικό τοπίο.
*Η Νομική Επιτροπή της 4ης Δεκεμβρίου είναι η συλλογικότητα που δημιούργησε και διαχειρίζεται το ταμείο νομικής υπεράσπισης του Λουίτζι Μαντζιόνε, αναλαμβάνοντας παράλληλα την προβολή της υπόθεσής του.
