ομάν, μεγάλη βρετανία
Ο Σουλτάνος του Ομάν, σε επίσκεψή του στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ το 1982.

Η βρετανική ελίτ στηρίζει μια δικτατορία του Κόλπου

Πηγή: Phil Miller – Declassified UK
Επιμέλεια: Δήμητρα Μπέη

Ο Σουλτάνος ​​Καμπούς ήταν δικτάτορας του Ομάν και κυβέρνησε τη χώρα για 50 χρόνια από το 1970 έως το 2020. Το αυταρχικό καθεστώς είναι στενός σύμμαχος του Ηνωμένου Βασιλείου στον Αραβικό Κόλπο. Ο ηγέτης του λοιπόν φαίνεται να λάμβανε παρασκηνιακά επί δεκαετίες συμβουλές για την ασφάλεια, την εξωτερική και την οικονομική πολιτική από μια ομάδα ιδιωτικών συμβούλων. Οι σύμβουλοι αυτοί προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από το βρετανικό στέμμα.

Οι ιθύνοντες φαίνεται να εμπνεύστηκαν το μοντέλο αυτού του Συμβουλίου από το μυστικό Συμβούλιο της Βρετανίας. Το συγκεκριμένο, αποτελεί την παλαιότερη εν ενεργεία νομοθετική συνέλευση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα μέλη του συμβουλεύουν τη Βασίλισσα και έχουν πρόσβαση σε απόρρητο υλικό πληροφοριών. Σε αντίθεση με τη Βασίλισσα που είναι εθιμοτυπική μονάρχης, ο Σουλτάνος ​​Καμπούς ασκούσε απόλυτη εξουσία. Οι πολιτικές του συμπεριλάμβαναν μεταξύ άλλων την απαγόρευση πολιτικών κομμάτων και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης. Μάλιστα φαίνεται να ξόδεψε δισεκατομμύρια λίρες σε βρετανικό όπλα και εξοπλισμό επιτήρησης. Αυτό του επέτρεψε να οχυρώσει το καθεστώς του, που βρίσκεται σε μία σημαντική «οδό» εφοδιασμού πετρελαίου μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας.

Όπως αποκαλύφθηκε, μερικά από τα μέλη της ελίτ του Ηνωμένου Βασιλείου που εμπλέκονται είναι επτά νυν και πρώην επικεφαλής της MI6 και του στρατού, ένας Υπουργός Εξωτερικών, ένας διευθυντής πετρελαϊκής εταιρείας, ο πρώην κυβερνήτης της Τράπεζας της Αγγλίας και ένας από τους στενότερους βοηθούς της Βασίλισσας Ελισάβετ. Επιπλέον έξι άτομα ήταν μέλη της Βουλής των Λόρδων. Κανένας τους δεν φαίνεται να έχει καταχωρήσει τον ρόλο του στο ιδιωτικό Συμβούλιο του Ομάν, όπως απαιτεί η Βουλή των Λόρδων.

Ο Ναμπάν Αλ Χανάσι, Πρόεδρος του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ομάν, μίλησε στο Declassified. Αναφέρει ότι «ο Καμπούς προσπαθούσε πάντα να προσποιείται ότι ήταν ανεξάρτητος κυβερνήτης. Στην πραγματικότητα ήταν πράκτορας της βρετανικής αυτοκρατορίας». Είπε ότι τα νέα στοιχεία έδειξαν πως σύμβουλοι από «μια χώρα όπως η Βρετανία, η οποία συνήθως ισχυρίζεται ότι σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία των ανθρώπων, συμμετείχαν άμεσα στον εξευτελισμό των πολιτών και τη στέρηση των δικαιωμάτων τους».

Ο Καλφάν Αλ Μπαντουάουι συνελήφθη και βασανίστηκε μετά από συμμετοχή σε διαδηλώσεις κατά την Αραβική Άνοιξη το 2011. Είπε πώς αυτή η αποκάλυψη «είναι απόδειξη ότι η βρετανική αποικιοκρατία δεν τελείωσε ποτέ» .

Εκτός από τους ιδιώτες συμβούλους, ήταν ήδη γνωστό ότι η Βρετανία έχει παραχωρήσει περίπου 90 δανεικούς στρατιώτες στον Σουλτάνο, ενώ είχαν δημιουργηθεί στο Ομάν και τρεις βάσεις κατασκοπείας της GCHQ. Τα τελευταία χρόνια της κυριαρχίας του, ο Καμπούς συμφώνησε επίσης να επιτρέψει στη Βρετανία να χτίσει δύο στρατιωτικές βάσεις στη χώρα. Στόχος ήταν η προβολή της ως υπερδύναμης στη Μέση Ανατολή.

Ο Αλ Μπαντουάουι πρόσθεσε: «Δείχνει ότι δεν παλεύουμε μόνο το καθεστώς του Σουλτάνου. Το ότι διαμαρτυρόμαστε για την καταστολή ή την ανεργία στο Ομάν, οφείλεται εν μέρει και στον ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Σουλτάνος, με τους Βρετανούς συμβούλους του, λεηλάτησαν τον πλούτο του Ομάν και δεν έχουμε λόγο σε τίποτα. Δεν μπορούμε να αποφασίσουμε τα οικονομικά ή την πολιτική της χώρας μας. Δεν έχουμε λόγο για το εθνικό μας χρέος. Θα πρέπει να το πληρώσουμε στο μέλλον ακόμα κι αν γίνουμε δημοκρατία».

Συναντήσεις τα μεσάνυχτα

Υποστηρίζεται ότι κάθε Ιανουάριο από τη δεκαετία του 1990 μια βρετανική ομάδα πετούσε στο Ομάν με το ιδιωτικό τζετ του Σουλτάνου για μυστικές συνεδριάσεις του Συμβουλίου. Οι συζητήσεις λάμβαναν χώρα τα μεσάνυχτα στο παλάτι του Σουλτάνου. Τις συνεδρίες τους ακολουθούσαν πλούσια συμπόσια που κρατούσαν μέχρι τις 4 π.μ. Η τελευταία συνεδρίαση έγινε τον Ιανουάριο του 2019. Ο Καμπούς πέθανε 12 μήνες αργότερα. Μέχρι σήμερα δεν είναι γνωστό αν ο διάδοχός του, ο ανιψιός του Χαϊθάμ, συνεχίζει την «παράδοση».

Το μυστικό συμβούλιο του Ομάν αποκαλύφθηκε όταν δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα το ημερολόγιο του εκατομμυριούχου και πρώην βουλευτή των Συντηρητικών, Άλαν Ντάνκαν. Ο Ντάνκαν παρακολούθησε τουλάχιστον 14 από τις συναντήσεις του ιδιωτικού Συμβουλίου από το 2001, καθώς ήταν Υπουργός Εξωτερικών. Ο υπουργικός κώδικας αναφέρει ότι «είναι υψίστης σημασίας οι Υπουργοί να παρέχουν ακριβείς και ειλικρινείς πληροφορίες στο Κοινοβούλιο… Οι υπουργοί που εν γνώσει τους παραπλανούν το Κοινοβούλιο θα πρέπει να προσφέρουν την παραίτησή τους στον Πρωθυπουργό».

Ο Ντάνκαν ανέφερε τα ταξίδια του στη χώρα ως «στρατηγικά σεμινάρια με την κυβέρνηση του Ομάν», συνέδρια για «ανάπτυξη διακυβερνητικών σχέσεων» ή υποστήριζε ότι ήταν απλά «φιλοξενούμενος της κυβέρνησης του Ομάν».

Τον Ιανουάριο του 2019, ο Ντάνκαν παρουσίασε στον Καμπούς την ιδέα ενός ολοκληρωμένου «στρατηγικού σχεδίου συμμαχίας Ηνωμένου Βασιλείου – Ομάν». Αυτό το σχέδιο δεν αποτελούσε απλά μια δέσμευση που βασίζεται στην άμυνα και την ασφάλεια. Ο Ντάνκαν είχε πείσει αξιωματούχους της βρετανικής κυβέρνησης – μερικοί από τους οποίους ήταν επίσης μέλη του ιδιωτικού Συμβουλίου του Σουλτάνου – να την αποδεχθούν.

Το σχέδιο υπογράφηκε τον Μάιο του 2019, τέσσερις μήνες μετά την προσωπική συνάντηση του Ντάνκαν με τον Καμπούς. Δεσμεύει τις δύο χώρες «να συνεργαστούν σε διάφορους τομείς όπως η επιστήμη, η υγεία, η τεχνολογία και η καινοτομία». Οι πλήρεις όροι δεν έχουν δημοσιευτεί ποτέ.

Το ημερολόγιο του Ντάνκαν αναφέρει ότι η συμφωνία περιελάμβανε επίσης την αναθεώρηση της «εγγύησης άμυνας» που είχε υποσχεθεί η Μάργκαρετ Θάτσερ στον Καμπούς με επιστολή της, όταν ήταν Πρωθυπουργός το 1983.

Το Declassified δημοσίευσε πέρυσι μια οδηγία του Υπουργείου Άμυνας από το 1981. Σύμφωνα με αυτήν, η πίστη των δανεικών βρετανικών στρατευμάτων «στον Σουλτάνο του Ομάν δεν πρέπει ποτέ να φαίνεται αμφισβητήσιμη». Τους έδινε επίσης εντολή να προστατεύσουν τη μοναρχία του Κόλπου «από εξωτερικές και εσωτερικές απειλές».

Ο θάνατος του δικτάτορα

Ο Ντάνκαν γνώριζε ότι η υγεία του Σουλτάνου επιδεινώθηκε, έναν μήνα πριν από τον θάνατό του. Στο ημερολόγιό του αναφέρει ότι «χτύπησε συναγερμός» και προειδοποίησε τον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον ότι «ίσως όλοι πρέπει να πετάξουμε εκεί το συντομότερο δυνατόν».

Ο Ντάνκαν πέρασε την Πρωτοχρονιά του 2020 στο Ομάν. Όντας εκεί «διαδραμάτισε βασικό ρόλο στην ενημέρωση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με την υγεία του Σουλτάνου». Στη συνέχεια, στις 10 Ιανουαρίου 2020, έλαβε μια επιστολή από τον στρατηγό Στάνφορντ, που υπηρετεί στο Ομάν. Αυτή ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ομάν βρίσκονται σε «κόκκινη επιφυλακή», φοβούμενες τι θα μπορούσε να συμβεί αν ο Σουλτάνος ​​πέθαινε.

Το Declassified αποκάλυψε ότι θωρακισμένα οχήματα στο Ομάν είχαν αναπτυχθεί στην πρωτεύουσα, Μουσκάτ, για την αποφυγή αναταραχών.