Στις 14 Ιανουαρίου, λίγες ώρες πριν από την ιστορική συνάντηση στην Ουάσινγκτον μεταξύ εκπροσώπων της Γροιλανδίας και της Δανίας και των Αμερικανών ομολόγων τους, Τζ. Ντ. Βανς και Μάρκο Ρούμπιο, η Δανία και αρκετοί από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ ενίσχυσαν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία και ανακοίνωσαν ότι θα ακολουθήσουν και άλλες ενισχύσεις.
Κάποιοι ερμήνευσαν αυτή την κίνηση ως άσκηση πίεσης προς την κυβέρνηση Τραμπ πριν από τη συνάντηση. Όμως όποιος γνωρίζει την πολιτική ΝΑΤΟ–Δανίας θα αναγνώριζε ότι η κατευναστική στάση απέναντι στην αυτοκρατορία είναι η πιο πιθανή εξήγηση.
Στη συνάντηση της Ουάσινγκτον, οι ΗΠΑ επανέλαβαν το αμετακίνητο αίτημά τους για «την απόκτηση της Γροιλανδίας». «Είναι σαφές ότι ο πρόεδρος θέλει να κατακτήσει τη Γροιλανδία», δήλωσε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών μετά τη συνάντηση. Τα μέρη συμφώνησαν να συγκροτήσουν μια «ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου» σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η κρίση.
Όμως η κρίση συνεχίζεται και το μέγεθός της είναι τεράστιο.
Η πραγματικότητα είναι ότι εδώ και πάνω από έναν χρόνο, οι σχεδόν 57.000 Γροιλανδοί και το τεράστιο νησί τους έχουν μετατραπεί σε διαπραγματευτικό χαρτί, σε πιόνι που μετακινείται κατά βούληση στη μεγάλη σκακιέρα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ελέγξουν και να κατέχουν τη Γροιλανδία, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα αν χρειαστεί. Η ωμή και αποτελεσματική επίθεση κατά της Βενεζουέλας στις 3 Ιανουαρίου και η απαγωγή του αρχηγού του κράτους της χώρας και της συζύγου του έχουν διαλύσει κάθε αμφιβολία ότι η κυβέρνηση του Λευκού Οίκου είναι ικανή να μετατρέψει τα λόγια του Τραμπ σε πράξη.
Η απειλή είναι άμεση και γίνεται έντονα αισθητή στον λαό της Γροιλανδίας. Ο πληθυσμός είναι παγιδευμένος σε μια μέγγενη και οι πολιτικοί της χώρας πρέπει να αγωνίζονται ώρα με την ώρα, απλώς για να εξασφαλίσουν μια θέση στο τραπέζι και να ακουστούν. Όχι μόνο από τις ΗΠΑ, αλλά και από τη Δανία.
Η Γροιλανδία, ή Kalaallit Nunaat, κατοικείται εδώ και 4.500 χρόνια και οι κάτοικοί της συνδέονται με τις κοινότητες των Ινουίτ σε ολόκληρη την Αρκτική. Είναι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, με έκταση μεγαλύτερη από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, την Ελλάδα, την Ελβετία και το Βέλγιο μαζί. Έγινε δανική αποικία με την ίδρυση της κρατικής Βασιλικής Εταιρείας Εμπορίου της Γροιλανδίας το 1774. Η εταιρεία αυτή λειτούργησε ως de facto αποικιακή διοίκηση έως τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν το εμπόριο και η διοίκηση διαχωρίστηκαν. Κατά την περίοδο αυτή, δανικές εταιρείες εξήγαγαν διάφορα ορυκτά, μεταξύ των οποίων κρυόλιθο, σίδηρο, ψευδάργυρο, μόλυβδο και άργυρο.
Η αποικιακή εποχή έληξε τυπικά το 1953, όμως δεν ακολούθησε η πολιτική ισότητα με τη Δανία. Μετά από δημοψήφισμα, εισήχθη το λεγόμενο καθεστώς εσωτερικής αυτονομίας το 1979, το οποίο αντικαταστάθηκε τον Ιούνιο του 2009 από το ισχύον καθεστώς αυτοκυβέρνησης. Στο πλαίσιο της αυτοκυβέρνησης, οι Γροιλανδοί κατέχουν τα δικαιώματα επί του υπεδάφους του νησιού και των ορυκτών που βρίσκονται σε αυτό. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας παραμένουν αρμοδιότητα της Δανίας, γι’ αυτό και η Γροιλανδία θεωρείται έδαφος του ΝΑΤΟ.
Η Γροιλανδία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε δημοψήφισμα το 1982, το 53% του πληθυσμού της Γροιλανδίας ψήφισε υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, σημερινή ΕΕ. Σήμερα, η Γροιλανδία κατατάσσεται ως μία από τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη της ΕΕ.
Το 1951, μια μυστική συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης των ΗΠΑ και του απεσταλμένου της Δανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες παραχώρησε αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στη Γροιλανδία. Η συμφωνία ήταν ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη και αντίθετη με τις επίσημες δανικές πολιτικές της εποχής. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει σε ισχύ έως σήμερα και έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα. Στην πράξη, παραχωρεί απεριόριστα στρατιωτικά δικαιώματα των ΗΠΑ επί της Γροιλανδίας.
Έτσι, επί δεκαετίες, οι ΗΠΑ διατηρούν αρκετές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία. Η ιστορία αυτών των εγκαταστάσεων περιλαμβάνει βίαιες εκτοπίσεις οικογενειών Ινουίτ το 1953, τη συντριβή ενός αμερικανικού βομβαρδιστικού B-52 που μετέφερε τέσσερις ατομικές βόμβες το 1968, καθώς και άλλες βλάβες που προκλήθηκαν στον τοπικό πληθυσμό.
Η δανική κυβέρνηση δηλώνει επανειλημμένα ότι η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και δεν είναι προς πώληση. Στην πραγματικότητα όμως, η Δανία πουλά τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες. «Ήδη σήμερα έχουμε μια αμυντική συμφωνία μεταξύ του Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες ευρεία πρόσβαση στη Γροιλανδία», δήλωσε η Δανή πρωθυπουργός σε επίσημη ανακοίνωση νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Αυτό εγείρει το ερώτημα: Γιατί η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει την προσάρτηση της Γροιλανδίας, όταν η αμερικανική αυτοκρατορία διαθέτει ήδη εκτεταμένα δικαιώματα επί της Γροιλανδίας; Η απάντηση βρίσκεται σε μια νέα στρατηγική ασφάλειας και στην απαίτηση για αδιαμφισβήτητο και απεριόριστο έλεγχο του πετρελαίου, των ορυκτών και για στρατιωτική κυριαρχία.
Η Γροιλανδία διαθέτει τουλάχιστον 25 από τα 34 ορυκτά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει ως «κρίσιμες πρώτες ύλες». Έχει σημαντικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών, χαλκού, νικελίου, ψευδαργύρου, χρυσού, διαμαντιών, σιδηρομεταλλεύματος, τιτανίου, βολφραμίου και ουρανίου. Ο Τραμπ θέλει αμερικανικές εταιρείες, πολλές από τις οποίες έχουν επενδύσει βαριά στην επανεκλογή του, να έχουν ανεμπόδιστη πρόσβαση στους ορυκτούς πόρους της Γροιλανδίας.
Επιπλέον, η γεωγραφική θέση της Γροιλανδίας κοντά στην Αρκτική είναι σημαντική. Ο έλεγχος των βόρειων θαλάσσιων οδών, όπως το Βορειοανατολικό Πέρασμα, καθίσταται όλο και πιο κρίσιμος, καθώς προχωρά η κλιματική αλλαγή. Μια πλήρως ελεγχόμενη, στρατιωτικοποιημένη και επανεξοπλισμένη Γροιλανδία προορίζεται επίσης να λειτουργήσει ως προωθημένη βάση τόσο εναντίον της Ρωσίας όσο και της Κίνας. Πέρα από την προοπτική υπερκερδών, η απομάκρυνση της σοσιαλιστικής Κίνας από τη Γροιλανδία αποτελεί στρατηγικό στόχο τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τη Δανία.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η Γροιλανδία βρισκόταν σε μια διαδικασία ανεξάρτητης λήψης αποφάσεων και απελευθέρωσης από τον νεοαποικισμό. Όμως η σημερινή εποχή της εντατικοποιημένης ιμπεριαλιστικής πολιτικής, που εκπορεύεται από τον Λευκό Οίκο, έχει προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην ικανότητα της Γροιλανδίας να καθορίσει τη δική της μοίρα. Οι απειλές και οι πιέσεις είναι τεράστιες.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διαφυλαχθεί η αρχή του δικαιώματος στην αυτοδιάθεση. Το πώς η Γροιλανδία οργανώνει την κοινωνία της, με ποιους συνεργάζεται και σε ποιες συμμαχίες εισέρχεται για να υλοποιήσει στην πράξη την αυτοδιάθεσή της, θα πρέπει να αποφασίζεται αποκλειστικά στο Νουούκ.
