Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Ρωσική Επανάσταση, παρακολουθούμε τα γεγονότα που οδήγησαν στον Οκτώβρη του 1917. Το χρονολόγιο παρουσιάζει τις εξελίξεις σε εβδομαδιαία βάση.

Εβδομάδα 19-25/6

Η Προσωρινή Κυβέρνηση ετοιμάζεται για μία μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση, που υποστηρίζεται από τους Μενσεβίκους, τους αστούς και τους λαϊκιστές ηγέτες. Όμως, χιλιάδες εργάτες, χωρικοί και στρατιώτες αντιτίθενται στην προγραμματισμένη επιχείρηση και απαιτούν ειρήνη. Οι Μπολσεβίκοι καλούν σε ειρηνική διαδήλωση, η οποία τελικά ματαιώνεται, έπειτα από απαγόρευση διαδηλώσεων από το Συμβούλιο των Σοβιετικών. Ο πόλεμος συνεχίζεται και χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες φτάνουν στη Γαλλία για να ενισχύσουν τις δυνάμεις των Συμμάχων.

Βέρνη Ελβετίας, 19 Ιουνίου: Ο Ελβετός ομοσπονδιακός σύμβουλος Arthur Hoffmann, γνωστός για τις φιλογερμανικές του θέσεις, υποβάλλει την παραίτησή του στον πρόεδρο E. Schulthess. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ασυνήθιστη επιλογή για ένα μέλος του ελβετικού κοινοβουλίου. O Hoffmann οδηγήθηκε σε αυτήν, έπειτα από τη διαρροή μιας κωδικοποιημένης επιστολής του προς τον σύμβουλο R.Grimm μέσω της Ελβετικής πρεσβείας στο Πέτρογκραντ. Όπως επισήμανε και στην επιστολή της παραίτησής του, η χωρίς άδεια κυκλοφορία της επιστολής αυτής θα μπορούσε να αποβεί καταστροφική για τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

Πέτρογκραντ, 20 Ιουνίου: Μέσα από άρθρο του στην Pravda, ο Λένιν καταγγέλλει την προγραμματισμένη στρατιωτική επίθεση του Kerensky, επίθεση που είχε αποφασιστεί σε μια μυστική συνάντηση του κοινοβουλίου στις 16 Ιουνίου.

Επιτιθέμενος στον Μενσεβίκο υπουργό και ηγέτη του Σοβιέτ της Πετρούπολης Tsetereli, και στον υπουργό της Σερβίας Chernov, ο Λένιν γράφει: «Ευνοώντας μια άμεση επίθεση σημαίνει πως υποστηρίζουν την συνέχιση του ιμπεριαλιστικού πολέμου και τη σφαγή Ρώσων εργατών και αγροτών, προκειμένου να εξουδετερώσουν την Περσία, την Ελλάδα, τη Γαλικία, τους Βαλκανικούς λαούς κλπ. To να εναντιωθούμε σε μια άμεση επίθεση σημαίνει ότι είμαστε υπέρ της μεταφοράς όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ και αναζωπυρώνουμε την επαναστατική πρωτοβουλία των καταπιεσμένων τάξεων. Πρέπει να επιλέξετε το ένα ή το άλλο. Ο Tsetereli, ο Chernov και οι υπόλοιποι προτιμούν μια μέση οδό. Αλλά δεν υπάρχει μέση οδός.»

Πέτρογκραντ, 21 Ιουνίου: Σε μια διευρυμένη συνάντηση της Κεντρικής Επιτροπής και της Επιτροπής του Πέτρογκραντ, το Μπολσεβικικό Κόμμα αποφασίζει να πραγματοποιήσει ειρηνική διαδήλωση με κεντρικά συνθήματα «Η εξουσία στα Σοβιέτ» και «Κάτω οι δέκα καπιταλιστές υπουργοί».

Η διαδήλωση προγραμματίζεται για δυο μέρες αργότερα, ως απάντηση στις ολοένα και πιο επιθετικές διαθέσεις που αναπτύσσονταν μεταξύ φρουράς και εργατικής τάξης, τόσο στο Πέτρογκραντ, όσο και στην Κροστάνδη.

Το κάλεσμα για τη διαδήλωση στηρίζουν πολλές οργανώσεις, ανάμεσα στις οποίες το Κεντρικό Συμβούλιο Εργοστασίων και Επιμελητηρίων και κάποιες αναρχικές ομάδες, ενώ την επόμενη μέρα αποφασίζει ότι θα συμμετάσχει και η ομάδα Μεζραγιόντσυ του Τρότσκι.


εκδόσεις ΚΨΜ


Πέτρογκραντ, 22 Ιουνίου: Έπειτα από την ανακοίνωση της απόφασης του Κόμματος των Μπολσεβίκων για την ειρηνική διαδήλωση της επόμενης μέρας, το Συμβούλιο των Σοβιετικών ορίζει τριήμερη απαγόρευση των διαδηλώσεων.

Η σοβιετική ηγεσία, στην οποία κυριαρχούν οι Μενσεβίκοι και οι Σοσιαλιστές Επαναστάτες, βλέπει την προγραμματισμένη διαδήλωση των Μπολσεβίκων ως ευθεία πρόκληση, όχι μόνο για τη δική της εξουσία, αλλά και για την Προσωρινή Κυβέρνηση.

Τα ξημερώματα της 23ης Ιουνίου, η Κεντρική Επιτροπή των Μπολσεβίκων αποφασίζει ότι θα σεβαστεί την απαγόρευση και αποσύρει το κάλεσμα, φοβούμενη ότι η διαδήλωση θα χρησιμοποιούνταν ως αφορμή για βίαιες επιθέσεις κατά της επανάστασης.

Κίεβο, 23 Ιουνίου: Η Ράντα (Κεντρική Επιτροπή) της Ουκρανίας ανακηρύσσει την εθνική ανεξαρτησία της χώρας (υιοθετώντας το Pervy Ι Universal). Η Ουκρανία είχε μετατραπεί στο επίκεντρο των εθνικών εντάσεων που απειλούσαν την ακεραιότητα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Κατηγορώντας την Προσωρινή Κυβέρνηση ότι αντιτάσσεται στην εθνική ανεξαρτησία της Ουκρανίας, η Ράντα δηλώνει ότι στο εξής η χώρα θα χτίσει τη δική της ζωή. Τα μέλη της Προσωρινής Κυβέρνησης απαντούν καταγγέλλοντας τους Ουκρανούς ηγέτες ως πράκτορες της Γερμανίας.

Βαρσοβία, 23 Ιουνίου: Έπειτα από κάποιες εβδομάδες φοιτητικών διαδηλώσεων στην υπό γερμανική κατοχή Βαρσοβία, ο Γερμανός κυβερνήτης κλείνει το Πανεπιστήμιο και το Πολυτεχνείο της πόλης. Τα ιδρύματα θα μείνουν κλειστά μέχρι το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου.

Η Βαρσοβία βρισκόταν υπό Γερμανική Κατοχή από το 1915, ενώ στα χρόνια πριν από τον πόλεμο η ευρύτερη περιοχή της κεντρικής Πολωνίας ήταν μέρος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Οι φοιτητικές διαδηλώσεις είναι ενδεικτικές της αυξανόμενης κρίσης, που είχε ξεκινήσει ενάντια στη Γερμανική κατοχή έπειτα από την Επανάσταση του Φεβρουαρίου στη Ρωσία.

Μινεσότα – ΗΠΑ, 23 Ιουνίου: Οι αρχές λαμβάνουν σκληρά μέτρα εναντίον του συνδικάτου International Workers of the World (Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου). Στην πόλη του Ντουλούθ επιβάλλεται ένας νόμος που επιτρέπει τη φυλάκιση οποιουδήποτε δεν μπορεί να αποδείξει ότι εργάζεται κάπου. Αμέσως γίνεται έφοδος στα γραφεία του συνδικάτου και συλλαμβάνονται δέκα άτομα, ενώ μέσα στις επόμενες μέρες επρόκειτο να συλληφθούν εκατοντάδες άλλα μέλη του συνδικάτου.

Πέτρογκραντ, 24 Ιουνίου: Η Επιτροπή των Μπολσεβίκων στην Πετρούπολη συζητά σχετικά με την ακύρωση της προγραμματισμένης διαδήλωσης. Η απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής των Μπολσεβίκων να ακυρώσει τη διαδήλωση είχε προκαλέσει βαθιά απογοήτευση στα διάφορα στρώματα της εργατικής τάξης, των στρατιωτών, αλλά και στο εσωτερικό του Κόμματος.

Για το Λένιν, η αποτυχημένη διαδήλωση αποτελεί σημείο καμπής για την επανάσταση και προειδοποιεί την Επιτροπή ότι απαιτείται ψυχραιμία, υπομονή και καλύτερη οργάνωση. Έπειτα από την έντονη συζήτηση, η Επιτροπή της Πετρούπολης αποφασίζει να υποστηρίξει τη γραμμή της Κεντρικής Επιτροπής.

Σαιν-Ναζαίρ – Γαλλία, 25 Ιουνίου: Φτάνουν στη Γαλλία τα πρώτα στρατεύματα των ΗΠΑ, καθώς οι Σύμμαχοι σχεδιάζουν μεγάλη επίθεση κατά της Γερμανίας.

Οι δεκατέσσερις χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες έρχονται να ενισχύσουν τα βρετανικά και τα γαλλικά στρατεύματα, που είχαν σημειώσει μεγάλες απώλειες από την αρχή του 1917.

Επίσης, την ίδια εβδομάδα ο ζωγράφος Félix Vallotton επιστρέφει από το μέτωπο, όπου κλήθηκε από το Υπουργείο Πολέμου μαζί με άλλους περίπου 100 καλλιτέχνες. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, αλλά και μετά από αυτή, δημιουργεί μια σειρά έργων με θέμα τον πόλεμο.