Δυο βίντεο από την ηρωική εξέγερση της ιρανικής νεολαίας κάνουν τα τελευταία 24ωρα το γύρο του διαδικτύου και των μέσων ενημέρωσης. Το πρώτο δείχνει μια νεαρή γυναίκα να ανάβει το τσιγάρο της, αφού πρώτα βάζει φωτιά σε μια φωτογραφία του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν. Το δεύτερο παρουσιάζει μια ηλικιωμένη κυρία να φωνάζει «δεν φοβάμαι, ήμουν νεκρή για 47 χρόνια». Αν και για το πρώτο υπήρξαν καταγγελίες ότι πρόκειται για deep fake, δεν έχει σημασία για την ανάλυσή μας η οποία δεν αφορά τη λήψη ή τη δημιουργία αυτών των εικόνων, αλλά τους μηχανισμούς διάδοσής τους.
Πριν συνεχίσουμε, μερικές απαραίτητες διευκρινίσεις. Είμαστε στο πλευρό της ιρανικής εξέγερσης. Κανένας δεν μισεί το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης όσο η αριστερά και κυρίως οι κομμουνιστές του Ιράν, που σήκωσαν στις πλάτες τους μεγάλο κομμάτι της ιρανικής επανάστασης του 1979 και ύστερα έγιναν τα πρώτα θύματα του καθεστώτος που ακολούθησε.
Είμαστε στο πλευρό της ιρανικής εξέγερσης, ενώ γνωρίζουμε από ισραηλινά ΜΜΕ ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια γιγαντιαία επιχείρηση προπαγάνδας από μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ με στόχο την επιστροφή της μοναρχίας και του διαδόχου του θρόνου Ρεζά Παχλαβί.
Είμαστε στο πλευρό της ιρανικής εξέγερσης, ακόμη και αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες ότι στους δρόμους της Τεχεράνης δρουν δεκάδες πράκτορες της Μοσάντ που πραγματοποιούν προβοκάτσιες.
Το γεγονός ότι Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ εκμεταλλεύονται την οργή του κόσμου για να ανατρέψουν την νόμιμη (είτε μας αρέσει είτε όχι) κυβέρνηση του Ιράν, δεν μειώνει σε τίποτα τα δίκαια αιτήματα όσων κατεβαίνουν στους δρόμους. Γνωρίζουμε προφανώς, ότι μεγάλο μέρος αυτών των προβλημάτων είναι αποτέλεσμα των δολοφονικών κυρώσεων των ΗΠΑ, οι οποίες εδώ και δεκαετίες συνθλίβουν την ιρανική κοινωνία ενώ ενδυναμώνουν το θεοκρατικό κατεστημένο. Και πάλι όμως, είμαστε με τους εξεγερμένους. Δεν ξεχνάμε άλλωστε, ότι ορισμένες από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις της Ιστορίας (μεταξύ των οποίων η Ρωσική αλλά και η Ελληνική), ξέσπασαν μέσα στις ρωγμές που προκάλεσε η σύγκρουση ενός αυταρχικού καθεστώτος με ξένες δυνάμεις.
Ας δούμε λοιπόν τώρα, την προπαγάνδα των βίντεο που φτάνουν από την Τεχεράνη.
Το βίντεο της κοπέλας που ανάβει το τσιγάρο της δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση. Έγινε viral γιατί πληρεί όλες τις προϋποθέσεις της δυτικής εικονογραφίας και αγιογραφίας. Μια νεαρή, καθαρή, όμορφη και εύπορη κοπέλα πραγματοποιεί μια μορφή μη βίαιης αντίστασης, η οποία όμως απαιτεί τεράστια αποθέματα ψυχικού σθένους. Το βίντεο ικανοποιεί όλους αυτούς που φωνάζουν για το δικαίωμα των γυναικών «να αισθάνονται το ανοιξιάτικο αεράκι να φυσά τα μαλλιά τους χωρίς μουσουλμανική μαντίλα», αλλά δεν έχυσαν ούτε ένα δάκρυ για τα κορίτσια και τις γυναίκες της Παλαιστίνης, τα κεφάλια των οποίων πολτοποιήθηκαν από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς ή κατέληξαν σε κάποιο ομαδικό τάφο, αφού εκτελέστηκαν από Ισραηλινούς ελεύθερους σκοπευτές. Είναι τραγικό να μην ανεμίζουν τα μαλιά σου, αλλά είναι μάλλον χειρότερο να μην έχεις κεφάλι.
Whataboutism θα φωνάξει κάποιος και θα έχει απόλυτο δίκιο. Μπορούμε, θα ισχυριστεί ο ίδιος, να μιλάμε και για τα νεκρά παιδιά της Παλαιστίνης και για τις γυναίκες του Ιράν. Πράγματι, μπορούμε και οφείλουμε να το κάνουμε – αλλά όχι όλοι. Η Βρετανία που αφήνει πολιτικούς κρατούμενους να πεθάνουν σε απεργία πείνας, γιατί είχαν το θάρρος να μιλήσουν για τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, δεν έχει κανένα δικαίωμα να μιλά για την κατάσταση στις ιρανικές φυλακές.
Η Γερμανία που διαλύει με τρομακτική ωμότητα κάθε συγκέντρωση που ασκεί κριτική στο Ισραήλ, δεν έχει το δικαίωμα να μιλά για το δίκιο των διαδηλωτών στην Τεχεράνη. Το Ισραήλ που δολοφόνησε τουλάχιστον 610 Ιρανούς πολίτες κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του 2025 (ύστερα από την επίθεση στην ιρανική αντιπροσωπεία στη Συρία), δεν μπορεί να μιλά για το δικαίωμα των Ιρανών στη ζωή. Οι ΗΠΑ που χρηματοδούν τη γενοκτονία στη Γάζα και συλλαμβάνουν ή απελαύνουν όσους ασκούν κριτική σε αυτή, ας βγάλουν το σκασμό για την ελευθερία του λόγου στο Ιράν.
Όσο για την Ελλάδα… σύμφωνα με τη λογική του πρωθυπουργού μας, δεν είναι η ώρα να κρίνουμε τη νομιμότητα της δολοφονίας Ιρανών διαδηλωτών. Γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν πιστεύει στους νόμους και στην ηθική, αλλά μόνο στο δίκαιο του ισχυρού – που αυτή τη στιγμή είναι το «δίκαιο» της ιρανικής αστυνομίας να δολοφονεί πολίτες.
Είναι λοιπόν μια από εκείνες τις περιπτώσεις όπου το whataboutism δεν έχει στόχο να συγκαλύψει ένα έγκλημα, αλλά να αποκαλύψει τις συνθήκες μέσα στις οποίες συντελείται. Αν δεν κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους η Δύση στηρίζει την ιρανική εξέγερση, αν δεν δούμε τη μεγάλη εικόνα της αντιπαράθεσης της Ουάσινγκτον με το Πεκίνο και την επεκτατική πολιτική του Ισραήλ, απλώς θα συμβάλουμε στην εργαλειοποίηση του ιρανικού λαού.
Ας εξετάσουμε τώρα το δεύτερο βίντεο με την ηλικιωμένη κυρία που δηλώνει ότι «πέθανε» πριν από 47 χρόνια – όταν ξεκίνησε δηλαδή η ιρανική επανάσταση. Δεν ξέρουμε αν πέθανε πριν από 47 χρόνια, αλλά μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι δεν γεννήθηκε τότε. Μέχρι τουλάχιστον την ενηλικίωσή της, ζούσε στο απολυταρχικό, μη δημοκρατικό καθεστώς της μοναρχίας που βασάνιζε και εκτελούσε τους πολιτικούς του αντιπάλους. Πρόκειται για το καθεστώς του Σάχη Παχλαβί, το οποίο εγκαθίδρυσε η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο αφού ανέτρεψαν το 1953 τον δημοκρατικά εκλεγμένο πρόεδρο Μοσαντέκ. Προφανώς, η κυρία έχει το δικαίωμα να στρέφει την οργή της προς το σημερινό καθεστώς. Εμείς όμως εξετάζουμε γιατί η εικόνα της έγινε viral.
Όσοι εντοπίζουν τα προβλήματα του Ιράν στην εποχή μετά την ιρανική επανάσταση και όχι μετά το πραξικόπημα του 1953, ουσιαστικά ζητούν να αντικατασταθεί ένα εξαιρετικά αυταρχικό καθεστώς (το οποίο όμως πραγματοποιεί εκλογές και παλαιότερα είχε επιτύχει το δικό του κοινωνικό συμβόλαιο) με ένα αιμοσταγές μοναρχικό καθεστώς, που δεν θα ελέγχεται από τον ιρανικό λαό αλλά από την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ. Ακόμη και αν πιστεύουν ότι κάνουν κάτι διαφορετικό, η στάση τους καθορίζεται από ένα βαθύ αίσθημα ισλαμοφοβίας, το οποίο προσπαθούν να κρύψουν κάτω από πολλά στρώματα φιλελευθέρου «ανθρωπισμού». Το μόνο που καταφέρνουν βέβαια είναι να θυμίζουν το γουρούνι που φτιασιδώνεται με πολύ κραγιόν.
Ας μας κάνουν λοιπόν τη χάρη, οι όψιμοι υπερασπιστές των Ιρανών πολιτών, οι οποίοι πανηγύριζαν όταν το ισραήλ βομβάρδιζε την Τεχεράνη (και παλαιότερα, όταν το έκανε ο Σαντάμ Χουσείν με τη στήριξη των ΗΠΑ). Εμείς θα φωνάξουμε νίκη στην ιρανική εξέγερση και εσείς καλά θα κάνετε να σιωπήσετε.
Υ.Γ
Α, και death to the IDF.
