τράπεζες ανομία ποινές χάδια φορολογία κυβέρνηση μετοχές

Ελληνικές τράπεζες: Πρόστιμα – «χάδι», ανομία και μαύρες τρύπες

του Δημήτρη Κούλαλη
Πηγή: Ημεροδρόμος

Η έγκυρη γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt σε πρόσφατο άρθρο της έκανε λόγο για επαναφορά της παλιάς απειλής για τις ελληνικές τράπεζες, αυτής των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Λέτε αυτό να γεννήσει νέες ζημίες και να εφαρμοστεί επιτέλους ο νόμος για έκδοση μετοχών υπέρ του Δημοσίου, ώστε να πάψουν οι τράπεζες να αποτελούν μαύρη τρύπα για την «περήφανη» καπιταλιστική μας οικονομία; Αλλάξτε πλευρό. Πρέπει να κοιμηθείτε, να είστε φρέσκοι, ώστε αύριο, δουλεύοντας να εξασφαλίσετε την επόμενη ανακεφαλαιοποίησή τους…

Στις 12 Απριλίου 2022, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δημοσιοποίησε απόφασή της, βάσει της οποίας επιβλήθηκε πρόστιμο 50 χιλ. ευρώ στον όμιλο Πειραιώς Financial Holdinds Α.Ε. Η παράβαση για την οποία η Πειραιώς τιμωρήθηκε με αυτό το… δυσβάσταχτο πρόστιμο δεν ήταν εξ αρχής φανερή, καθώς η σχετική απόφαση απέκρυψε επιμελώς τα αίτια, παραπέμποντας σε άρθρα, παραγράφους και τη νομοθεσία. Για του λόγου τ’ αληθές, η Ε.Κ. έκανε λόγο για «παράβαση των διατάξεων του άρθρου 17 παρ. 1 του Κανονισμού (Ε.Ε.) 596/2014 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 7 του Κανονισμού και του άρθρου 27 παρ. 8 του ν. 4443/2016, λόγω μη έγκαιρης δημοσιοποίησης προνομιακών πληροφοριών που αναφέρονταν στο επεξηγηματικό σημείωμα προς τους μετόχους και αφορούσαν την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου τον Μάρτιο του 2021».

Μόνο που, σε αντίθεση με τους βαριεστημένους συντάκτες της απόφασης, υπήρξαν δημοσιογράφοι στον ελληνικό Τύπο που έκαναν τον κόπο να ψάξουν και να βρουν τι αφορούν τα εν λόγω άρθρα. Προς έκπληξή τους, διαπίστωσαν ότι τα 50χιλ. ευρώ πρόστιμο ήταν η… καμπάνα -εδώ, γελάμε- για ένα από τα σοβαρότερα οικονομικά εγκλήματα, διεθνώς: εκείνο της εσωτερικής πληροφόρησης. Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, εκεί όπου η συγκεκριμένη παράβαση τιτλοφορείται ως «inside information», η αντίστοιχη Επιτροπή αφαιρεί μέχρι και τις άδειες των εταιρειών, ειδικά όταν διαπιστώνεται ότι η συγκεκριμένη παρανομία γέμισε με άνομο τρόπο τις τσέπες κάποιων, αδειάζοντας εκείνες κάποιων άλλων.

Το ερώτημα βέβαια εδώ είναι αν στην περίπτωση της Πειραιώς, έχουμε να κάνουμε με μια τέτοια παραβατική τακτική ή μιλάμε για ιδιοφυείς επιχειρηματικές κινήσεις εκ μέρους των ιδιωτών ιθυνόντων της τράπεζας, βασισμένες σε κάποιου είδους διορατικότητα για τα μελλούμενα…

Ο γράφων δεν γνωρίζει. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε είναι ότι αυτή η «μη έγκαιρη δημοσιοποίηση προνομιακών πληροφοριών που αναφέρονταν στο επεξηγηματικό σημείωμα προς τους μετόχους» (όπως προσδιορίζει πιο συγκεκριμένα τον λόγο της επιβολής του προστίμου στην Πειραιώς η Ε.Κ.), αφορούσαν την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου τον Μάρτιο του 2021. Μια απάτη μεγατόνων σε βάρος του ελληνικού Δημοσίου…

Τι δουλειά είχε το Δημόσιο στα της Πειραιώς; Εκτός του ότι με λεφτά των Ελλήνων φορολογουμένων ανακεφαλαιοποιήθηκε, όπως και το υπόλοιπο συστημικό τραπεζικό σύστημα, κατείχε μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας το 61,34% της τράπεζας. Φυσικά, όπως είναι γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ του χρήματος, αυτό δεν άρεσε στα μεγάλα κεφάλια της Πειραιώς, τους κ.κ. Πόλσον και Μυστακίδη, οι οποίοι σχεδίασαν μια αύξηση κεφαλαίου που προϋπέθετε τη «διαγραφή μετοχών (reverse split) και με αυτό τον τρόπο την αποδυνάμωση (dilution) των παλαιών μετόχων με πρώτο το Ελληνικό δημόσιο». Μάλιστα, όπως σημείωνε σε σχετική του ανάλυση ο οικονομολόγος Ν. Στραβελάκης: οι ιδιώτες μέτοχοι πήραν έτσι τον έλεγχο της τράπεζας βάζοντας κάτω από 1 δισ. ευρώ, όταν το Δημόσιο που είχε συνεισφέρει μέχρι εκείνη τη στιγμή 16,5 δισ. ήταν σε θέση μειοψηφίας.

Θα πει κάποιος, ενδεχομένως κακοπροαίρετα: Χρειάζεται… διδακτορικό για να καταλάβουμε ότι κάτι δεν «κολλάει», όταν νυν σύμβουλος του πρωθυπουργού παρέμεινε στο πόστο του, την ώρα που λαμβάνονταν αποφάσεις προς όφελος μεταξύ άλλων του κ. Πόλσον, για τον οποίο παλαιότερα εργαζόταν ο εν λόγω σύμβουλος; Η αλήθεια είναι πως δεν χρειάζεται. Ε, κύριε Πατέλη;

Πάντως, πέραν του ηθικού σκέλους του ζητήματος, υπάρχει και το πολιτικό. Ίσως εδώ κρύβεται όλο το ζουμί. Σε ένα εξαιρετικά αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του οικονομολόγου- δημοσιογράφου Λ. Βατικιώτη διαβάζουμε ότι πριν από την υποταγή των δημόσιων ταμείων στα κρατικοδίαιτα παλικάρια των τραπεζών, η Μητσοτάκης Α.Ε. είχε φροντίσει να σαλπίσει την έναρξη μιας άλλης απάτης που έφερε τον διακριτικό τίτλο «hive down». Συγκεκριμένα, την ώρα που «λεφτόδεντρα» για τις ανάγκες της Υγείας δεν υπήρχαν. Την ώρα που ο υπουργός- τηλεπωλητής ακροδεξιάς μισαλλοδοξίας και αλά καρτ πατριωτισμού μάς κούναγε το δάχτυλο, λέγοντας μας ότι πρέπει να μειώσουμε τις απαιτήσεις μας από το κράτος, για να διατηρήσουμε τη σιλουέτα μας (κομψά το γράφουμε)· οι τραπεζίτες συνέχιζαν να επιβιώνουν επειδή δεν πλήρωναν φόρους! Φυσικά, μιλάμε για τους γνωστούς «αναβαλλόμενους φόρους», οι οποίοι τον Σεπτέμβριο του 2020 ανέρχονταν σε 15 δισ. ευρώ ή το 54% των επιτόκιων κεφαλαίων, σύμφωνα με τις μετριοπαθείς εκτιμήσεις της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας του 2021.

Ακόμη κι έτσι όμως, υπήρχε η πρόβλεψη από τον νόμο Χαρδούβελη, ότι μπορεί οι τραπεζίτες- ολιγάρχες να μην κατέβαλλαν φόρους, όπως εμείς οι κοινοί θνητοί, όμως αν η τράπεζα εμφανίσει ζημία, τότε υποχρεούται να εκδώσει μετοχές υπέρ του δημοσίου. Να κρατικοποιηθεί εν ολίγοις. Ε, μαντέψτε τι έκανε η νεοφασιστική γκρούπα που κυβερνά τον τόπο και λιβανίζει καθημερινά το πορτρέτο της «Μάγκι». Επέτρεψε στις τράπεζες, όπως η Εθνική, η Alpha και η Πειραιώς, όταν τελικά αυτές εμφάνισαν ζημιές, να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους σε μία νέα εταιρία, αφήνοντας την υποχρέωση για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου προς όφελος του Δημοσίου στο «σαπάκι», δηλαδή την παλιά τράπεζα.

Φαντάζεστε στη θέση της τράπεζας τον εαυτό σας; Όχι; Καλά κάνετε. Δεν είστε εσείς οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της χώρας…

Για αυτούς, το μέλλον ενδεχομένως να επιφυλάσσει κι άλλα «hive down», με φόντο αυτή τη φορά το σκανδαλώδες πλαίσιο του «Ηρακλή», που σαν κλασική ελληνική χωματερή, δέχεται τα σκουπίδια των τραπεζών (πράσινα και κόκκινα δάνεια), προκειμένου αυτές να τα ξεφορτωθούν από το χαρτοφυλάκιό τους. Μια διαδικασία που λαμβάνει χώρα με την «ευγενική χορηγία» του ελληνικού Δημοσίου (8,5 δισ. ευρώ μέχρι τον περασμένο Δεκέμβριο), αφού το κράτος μπαίνει ως εγγυητής.

Ε, και πού το κακό, θα πείτε. Δεν πρέπει να εξυγιανθεί το σύστημα;

Διαφορετική άποψη είχε το προηγούμενο φθινόπωρο το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το οποίο σε Έκθεση του σχετικά με τις κρατικές εγγυήσεις, ανέφερε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των ελληνικών τραπεζών έχουν μειωθεί, ταυτόχρονα όμως προκύπτει σοβαρός κίνδυνος για τα δημόσια οικονομικά, που θα μπορούσε να προκαλέσει ξαφνική διόγκωση του ελλείμματος και του χρέους. Τότε, η Έκθεση είχε συμπέσει με το αίτημα της Eurostat να εγγράψει τις εγγυήσεις του «Ηρακλή» στο δημόσιο χρέος, με τον φιλοκυβερνητικό Τύπο και τον αρμόδιο υπουργό κ. Σταϊκούρα να αρνούνται τη σύνδεση του «Ηρακλή» με την επιβάρυνση του δημόσιου χρέους. Σήμερα, κι ενώ όπως όλα δείχνουν νέα κόκκινα δάνεια θα προκύψουν εξαιτίας του υψηλού πληθωρισμού, της ενεργειακής κρίσης και της εκτίναξης του κόστους ζωής, στο Μαξίμου και στο Οικονομικών δεν φαίνεται να ανησυχούν, αφού, όπως διαρρέουν κύκλοι του υπουργείου η «εκκαθάριση» μπορεί να συνεχιστεί απρόσκοπτα, υπό την ομπρέλα των εγγυήσεων του Δημοσίου.

Την ίδια ώρα βέβαια η έγκυρη γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt σε πρόσφατο άρθρο της έκανε λόγο για επαναφορά της παλιάς απειλής για τις ελληνικές τράπεζες, αυτής των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Λέτε αυτό να γεννήσει νέες ζημίες και να εφαρμοστεί επιτέλους ο νόμος για έκδοση μετοχών υπέρ του Δημοσίου, ώστε να πάψουν οι τράπεζες να αποτελούν μαύρη τρύπα για την περήφανη καπιταλιστική μας οικονομία; Αλλάξτε πλευρό. Πρέπει να κοιμηθείτε, να είστε φρέσκοι, ώστε αύριο, δουλεύοντας να εξασφαλίσετε την επόμενη ανακεφαλαιοποίησή τους…