εγκλημάτων πολέμου έρευνα Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο Ισραήλ Παλαιστίνη

Χάγη: Πράσινο φως για την εκδίκαση εγκλημάτων πολέμου του Ισραήλ

Το προδικαστικό τμήμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης, απεφάνθη την Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου, ότι το ΔΠΔ έχει τη δικαιοδοσία να ερευνήσει την πιθανή διάπραξη εγκλημάτων πολέμου από Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους, στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Η απόφαση, που ελήφθη κατά πλειοψηφία από τους τρεις δικαστές του προδικαστικού τμήματος, έρχεται έξι χρόνια αφότου η γενική εισαγγελέας του Δικαστηρίου, Φατού Μπενσουντά, ξεκίνησε προκαταρκτική έρευνα για την πιθανή διάπραξη εγκλημάτων πολέμου στην περιοχή, επικεντρωμένη στην επίθεση του Ισραήλ κατά της Γάζας το 2014, γνωστή με το όνομα «Επιχείρηση Προστατευτική Αιχμή».

Η υπόθεση είχε παραπεμφθεί από την Μπενσουντά στο προδικαστικό τμήμα του ΔΠΔ το 2018, για να ληφθεί απόφαση για το κατά πόσο το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία και αρμοδιότητα να ασχοληθεί με το ζήτημα. Το Ισραήλ δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ενώ οι Παλαιστίνιοι έγιναν μέλος του το 2015, οπότε και ζήτησαν την έναρξη της έρευνας.

Ο πρωθυπουργός της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, υποδέχτηκε με ικανοποίηση την απόφαση, δηλώνοντας: «Η απόφαση είναι ένα μήνυμα στους δράστες εγκλημάτων, ότι τα εγκλήματά τους δεν θα αποτελέσουν αντικείμενο παραγραφής, και πως δεν θα μείνουν ατιμώρητα».

Σε παρόμοιο μήκος κύματος και ο υπουργός Εξωτερικών της Παλαιστίνης, Ριάντ αλ-Μάλκι, δήλωσε πως η απόφαση «ανοίγει την πόρτα στην αναζήτηση ποινικών ευθυνών για τα πιο ειδεχθή εγκλήματα υπό τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου, που έχουν διαπραχθεί και συνεχίζουν να διαπράττονται κατά του Παλαιστινιακού λαού».

Στον αντίποδα, η αντίδραση του Ισραήλ ήταν οργισμένη. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αρχικά εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία κατηγόρησε το ΔΠΔ ότι αποτελεί «πολιτικό σώμα και όχι δικαστικό θεσμό». «Το δικαστήριο αγνοεί τα πραγματικά εγκλήματα πολέμου και αντ’ αυτού διώκει το κράτος του Ισραήλ, ένα κράτος με ακλόνητο δημοκρατικό καθεστώς, που καθαγιάζει τους κανόνες δικαίου, και δεν είναι μέλος του δικαστηρίου», συνέχιζε η ανακοίνωση.

Ο Νετανιάχου αργότερα εξέδωσε και ένα «πολεμικό» βιντεοσκοπημένο μήνυμα, στο οποίο χαρακτηρίζει ενδεχόμενη έρευνα του ΔΠΔ ως «καθαρό αντισημιτισμό», δεσμευόμενος ότι «θα πολεμήσουμε αυτήν τη διαστρέβλωση της δικαιοσύνης με όλη μας την ισχύ».

Αρνητική αντίδραση στην απόφαση επεφύλασσε και το αμερικανικό Στέητ Ντιπάρτμεντ, με δήλωση του εκπροσώπου του, Νεντ Πράις: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πάντοτε λάβει τη θέση ότι η δικαιοδοσία του δικαστηρίου θα πρέπει να διατηρείται για τις χώρες που συναινούν σε αυτό, ή σε αυτές που παραπέμπονται εκεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ». Οι ΗΠΑ επίσης δεν συμμετέχουν στο ΔΠΔ.

Την απόφαση του προδικαστικού τμήματος του ΔΠΔ, υποδέχτηκε με ικανοποίηση η Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή του κινήματος Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυσης και Κυρώσεων (BDS), καλώντας το ΔΠΠ «να δράσει ως αμερόληπτο δικαστήριο, να εκπληρώσει την εντολή του υπό το Καταστατικό της Ρώμης, και να ερευνήσει τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στις Κατεχόμενες Παλαιστινιακές Περιοχές, συμπεριλαμβανόμενου του εγκλήματος του απαρτχάιντ».

Υπενθυμίζεται ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δεν δικάζει κράτη ή κρατικές οντότητες, αλλά άτομα. Η γενική εισαγγελέας Μπενσουντά θα πρέπει τώρα να αποφασίσει εάν θα προχωρήσει με την έρευνα ή εάν θα αφήσει την υπόθεση για τον ή τη διάδοχό της, με τη θητεία της να λήγει τον Ιούνιο του 2021.

Με πληροφορίες από: Reuters, the New York Times