Η ανοχή της αστικής δημοκρατίας στη Βρετανία στους καλλιτέχνες που ζητούσαν εδώ και δεκαετίες το θάνατο της Θάτσερ δείχνει ένα επίπεδο πολιτικού πολιτισμού άγνωστου στην Ελλάδα.

«Η Μάργκαρετ στο οξύ», η «Μάγκι στην Γκιλοτίνα», «Γιατί δεν πεθαίνεις Θάτσερ;». Θα μπορούσαμε να γεμίσουμε όλες τις σελίδες της εφημερίδας με στίχους τραγουδιών που γράφτηκαν τις τελευταίες δεκαετίες και ζητούσαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη δολοφονία ή την εκτέλεση της Σιδηράς Κυρίας.

To παράδοξο είναι ότι ανάμεσα στους στιχουργούς φιγουράρουν ορισμένα από τα σημαντικότερα ονόματα της σύγχρονης μουσικής σκηνής της Βρετανίας. «Είδα ένα εξαιρετικό όνειρο με την Μάργκαρετ στην Γκιλοτίνα» τραγουδούσε εδώ και χρόνια ο θρυλικός Μόρισεϊ των Σμιθς. Ακόμη όμως και ο αγαπημένος τροβαδούρος του Μπάκινχαμ, Σερ Έλτον Τζον, είχε γράψει τους παρακάτω στίχους για την θεατρική μεταφορά της ταινίας Μπίλι Έλιοτ: «Ευτυχισμένα Χριστούγεννα Μάγκι Θάτσερ, σήμερα όλοι γιορτάζουμε γιατί βρισκόμαστε μια ημέρα πιο κοντά στο θάνατό σου».

Τηρουμένων των αναλογιών θα ήταν σαν να ζούσαμε στη δεκαετία του 80 και ο Γιώργος Νταλάρας να ευχόταν το θάνατο του «εθνάρχη» Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Θα γελάμε την ημέρα που θα πεθάνει η Θάτσερ
Αν και ξέρουμε ότι δεν είναι σωστό
Θα χορεύουμε και θα τραγουδάμε.
The day that Thatcher Dies – Hefner

Στα περισσότερα καθεστώτα με τα οποία συνεργαζόταν και θαύμαζε η Σιδηρά Κυρία, όπως στην Χιλή του δικτάτορα Πινοσέτ, στην Τουρκία του δικτάτορα Εβρέν και στη μεσαιωνική μοναρχία της Σαουδικής Αραβίας, μια τέτοια συμπεριφορά θα έστελνε τους καλλιτέχνες στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ακόμη και σήμερα ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στέλνει στα δικαστήρια σκιτσογράφους που διακομοδούν την πολιτική του. Όσο για την Ελλάδα του Αντώνη Σαμαρά, μόλις πριν από μερικές εβδομάδες το πρωθυπουργικό περιβάλλον ζητούσε άμεση εισσαγγελική παρέμβαση εναντίον του περιοδικού Unfollow για ένα σατιρικό εξώφυλλο το οποίο καυτηρίζε τα βασανιστήρια που πραγματοποιεί το ελληνικό κράτος.

Η βρετανική αστική δημοκρατία, όμως, παρά τα αυταρχικά χαρακτηριστικά με τα οποία την όπλισε η Μάργκαρετ Θάτσερ προκειμένου να επιβάλλει την νεοφιλελεύθερη πολιτική της, έδειχνε ανοχή ακόμη και στα πλέον «αιμοσταγή» τραγούδια. Προφανώς τα άσματα που ζητούσαν την κεφαλή της Μάγκι επί πίνακι «κόβονταν» από το BBC αλλά ακούγονταν ελευθερα σε όλη τη χώρα, σε συναυλίες, θέατρα, τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Δείχνει άραγε αυτό ένα υψηλότερο επίπεδο δημοκρατίας; Όχι, υποχρεωτικά. Ας μην ξεχνάμε ότι η Βρετανία είναι η χώρα στην οποία έχουν συλληφθεί πολίτες ως ύποπτοι τρομοκρατίας επειδή σιγομουρμούριζαν τραγούδια των Clash. Σε αντίθεση όμως με τους νεόκοπους θιασώτες του νεοφιλελευθερισμού στη Νότια Ευρώπη, το θατσερικό μοντέλο φάνηκε να καταλαβαίνει καλύτερα μια βασική αρχή του συγκεκριμένου οικονομικού δόγματος: Ο νεοφιλελευθερισμός, όπως εξηγούσαν στο ντοκιμαντέρ Catastroika η Ναόμι Κλάιν και ο Σλαβόι Ζίζεκ, χρειάζεται πολύ μεγάλες ποσότητες κρατικής παρέμβασης και βίας για να λειτουργήσει. Η Σιδηρά Κυρία όμως έμαθε στις βρετανικές ελίτ πως να ασκούν αυτή τη βία με… το αόρατο χέρι του Ανταμ Σμιθ.

To TOP 5 του Αντιθατσερισμού

Margaret On The Guillotine
Ως άλλος Ροβεσπιέρος ο Μόρισεϊ ζήτησε πρώτος το θάνατο της Μάργκαρετ Θάτσερ στη γκιλοτίνα -το σημαντικότερο εργαλείο για την επιβολή της αστικής επανάστασης στη Γαλλία.

Οι ευγενικοί άνθρωποι
Έχουν ένα υπέροχο όνειρο
Τη Μάργκαρετ στη Γκιλοτίνα
Πότε θα πεθάνεις;

Merry Christmas Maggie Thatcher
Ο Σερ Έλτον Τζον περιγράφει το μίσος των Βρετανών ανθρακορύχων εναντίον της Θάτσερ. Ιστορίες από την ήττα των απεργών που μαζί με την αποτυχημένη απεργία των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ σηματοδότησαν την επικράτηση του Θατσερισμού και του Ριγκανισμού στην παγκόσμια οικονομία.

Καλά Χριστούγεννα Μάγκι Θάτσερ
Σήμερα όλοι γιορτάζουμε
Γιατί είμαστε μια μέρα πιο κοντά στο θάνατό σου
Έφερες τους φασίστες και την αστυνομία…
Χέρι χέρι να ιδιωτικοποιήσουν τον Αϊ Βασίλη.

Tramp the Dirt Down
Ο Έλβις Κοστέλο αναλαμβάνει να διηγηθεί τις καταστροφικές συνέπειες του θατσερισμού στην βρετανική κοινωνία. Την εξαθλίωση μεγάλου τμήματος του πληθυσμού, τη σταδιακή διάλυση του εκπαιδευτικού συστήματος αλλά και την ενίσχυση ης καταστολής.

Όταν επιτέλους θα σε θάψουν
Θα είμαι από πάνω να ρίχνω χώμα.
Όταν η Αγγλία ήταν η πόρνη της Ευρώπης
Η Μάργκαρετ ήταν η τσατσά
Και το μέλλον έδειχνε τόσο λαμπρό
Όσο η μαύρη πίσσα της ασφάλτου

Stand Down Margaret
Πιο ευγενικοί στις ευχές τους οι The Beat ζητούσαν από την Θάτσερ να παραιτηθεί – ευχή που πραγματοποιήθηκε με καθυστέρηση δέκα χρόνων, όταν δεκάδες χιλιάδες Βρετανοί αρνήθηκαν να πληρώσουν το νεοφιλελευθερο φορολογικό «χαράτσι» της Μάγκι.

Οι ζωές μας δείχνουν ασήμαντες
στα κρύα, γκρίζα χέρια σου
Θα το ξανασκεφτείς; Θα ενδιαφερθείς ποτέ;
Αμφιβάλλω.
Παραιτήσου Μάργκαρετ

Ding Dong the Witch is Dead
Αν και γράφτηκε το 1939 για την ταινία ο Μάγος του Οζ, το τραγούδι μετατράπηκε σε άτυπο ύμνο για το θάνατο της Μάργκαρετ Θάτσερ όταν μια ιστοσελίδα στο facebook ζήτησε από τους χρήστες να το ψηφίσουν ως το καλύτερο τραγούδι. Εκατοντάδες άτομα το τραγουδούσαν στο Λονδίνο όταν ο πρώην δήμαρχος Κεν Λίβινγκστον δήλωσε ότι η Θάτσερ ευθύνεται για ό,τι είναι στραβό στη σημερινή Αγγλία.

Ντινγκ Ντονγκ η Μάγισσα πέθανε
Ξυπνήστε υπναράδες και τρίψτε τα μάτια σας
Η κακιά μάγισσα πέθανε, πήγε εκεί που καταλήγουν οι καλικάντζαροι.

INFO

Δείτε
This is England (2006)

O σκηνοθέτης Σέιν Μίντοουζ, περιγράφει την άνονο των νεοναζιστών στη θατσερική Αγγλία αμέσως μετά τον πόλεμο των Φόκλαντς.

Catastroika (2012)
O Σλαβόι Ζίζεκ, η Ναόμι Κλάιν, ο Κεν Λόουτς και πολλοί άλλοι περιγράφουν το πέρασμα του νεοφιλελευθερισμού από τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής, μέσω της Θάτσερ, στην Ευρώπη και την Ελλάδα.

Διαβάστε
Νεοφιλελευθερισμός, Ντέιβιντ Χάρβεϊ, εκδόσεις Καστανιώτη
Μια από τις σημαντικότερες συνεισφορές στην κατανόηση του δόγματος που κλήθηκε να ανασύρει το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα από την δομική κρίση που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘70.

Άρης Χατζηστεφάνου
Εφημερίδα των Συντακτών Μάρτιος 2013

20
CLOSE
CLOSE