«Σε αυτό το χωριό σκοτώσαμε 700 αντάρτες», είπε περήφανα ο διοικητής του συριακού στρατού. «Πόσους αιχμαλώτους πήρατε;» τον ρώτησε ο δημοσιογράφος. «Κανένα» ήρθε σχεδόν αυτόματα η απάντηση.

Οι ιστορίες που διηγούνταν ο ανταποκριτής του Ιντιπέντεντ Ρόμπερτ Φίσκ, αμέσως μόλις επέστρεψε από το πολεμικό μέτωπο στη βόρεια Συρία, δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας για το μέγεθος της σφαγής που πραγματοποιεί το καθεστώς Ασάντ.

Είδα στρατιώτες να συνθλίβουν με τις μπότες τους τα κρανία απανθρακωμένων ανθρώπων, εξηγούσε ο βετεράνος δημοσιογράφος, ο οποίος αν και ταξίδεψε στα μέτωπα των μαχών με άδεια της συριακής κυβέρνησης απέδειξε ότι ένας ανταποκριτής μπορεί αν το θέλει να μην είναι ομοκρέβατος (embedded) της εξουσίας.

Ο Φισκ μετέφερε εικόνες παραστρατιωτικών ταγμάτων θανάτου, τα οποία φορούν πλέον και επισήμως τις στρατιωτικές στολές της χώρας συνεχίζοντας τις σφαγές, αλλά και των μαχητικών αεροσκαφών που βομβαρδίζουν ανηλεώς κατοικημένες περιοχές.

Με πρακτικές που θυμίζουν επέλαση σε ξένη χώρα ο συριακός στρατός κατάφερε να επανακαταλάβει μεγάλο τμήμα των περιοχών που είχαν περάσει υπό των έλεγχο αντιπολιτευόμενων ομάδων τους τελευταίους μήνες αντιστρέφοντας τις ισορροπίες δυνάμεων στο έδαφος.

Την ίδια ώρα ο πόλεμος της προπαγάνδας από την πλευρά των ΗΠΑ και του Ισραήλ περί της υποτιθέμενης χρήσης χημικών όπλων κλιμακώνεται. Αν και κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο χρήσης τέτοιων μεθόδων από το καθεστώς Ασάντ, είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και ο απόστρατος πρώην επιτελάρχης των ΗΠΑ, Λόρενς Ουίλκερσον, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο η χρήση χημικών να αποτελεί προβοκάτσια του Ισραήλ.

Παράλληλα αρκετοί αναλυτές χαρακτήριζαν τουλάχιστον αστείες τις δηλώσεις ισραηλινών αξιωματούχων ότι η Συρία στέλνει οπλισμό ιρανικής κατασκευής στην οργάνωση Χεζμπολάχ του Λιβάνου – γεγονός που αποτέλεσε και επίσημη δικαιολογία για την εμπλοκή του Ισραήλ στον πόλεμο.

«Σε έναν πόλεμο όπου μετρά και η τελευταία σφαίρα» εξηγούσε ο Ρόμπερτ Φισκ «γιατί η Συρία να στερηθεί όπλα στέλνοντάς τα στην ούτως η άλλως πολύ καλά εξοπλισμένη Χεζμπολάχ;»

Η εμπλοκή του Ισραήλ ενόχλησε σφόδρα την Άγκυρα η οποία παρά την πρόσφατη «αντάντ» με το καθεστώς του Τελ Αβίβ νοιώθει να χάνει την αξία χρήσης της στα μάτια της Ουάσινγκτον. Ο Ερντογάν επιτέθηκε στην ισραηλινή ηγεσία λέγοντας ότι με τις πρόσφατες επιθέσεις απλώς βοηθά τον Άσαντ να συγκαλύψει τα εγκλήματα που πραγματοποιεί εναντίον του ίδιου του του πληθυσμού.

Η Τουρκία, που έχει παίξει κομβικό ρόλο στη δημιουργία του δικτύου μεταφοράς όπλων από το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, φοβάται ότι η κλιμάκωση των ισραηλινών επιχειρήσεων θα υποσκάψει τους στρατηγικούς της σχεδιασμούς στην περιοχή για τη δημιουργία ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στα τουρκο-συριακά σύνορα.

Την ίδια ώρα πάντως αρκετοί αναλυτές δηλώνουν βέβαιοι ότι η Δαμασκός δεν πρόκειται να απαντήσει στρατιωτικά στην ισραηλινή επίθεση, όπως ακριβώς δεν απάντησε σε τόσες ακόμη ισραηλινές επιδρομές σε συριακό έδαφος τα τελευταία χρόνια. Η ισραηλινή επιθετικότητα έχει ως απώτερο στόχο να ενοχλήσει την Τεχεράνη οδηγώντας την σε κάποιου είδους αντίδραση που θα «δικαιολογούσε» στα μάτια των δυτικών ΜΜΕ μια απευθείας σύγκρουση του Ισραήλ με το Ιράν.

Το σχέδιο φάνηκε καταρχήν να αποδίδει τουλάχιστον σε επίπεδο επίσημων δηλώσεων καθώς Ιρανοί αξιωματούχοι απειλούσαν με «χτυπήματα κάτω από τη μέση» σε περίπτωση συνέχισης των ισραηλινών επιθέσεων σε έδαφος της Συρίας.

Εξίσου ραγδαίες είναι οι εξελίξεις και σε διπλωματικό επίπεδο μετά τις απευθείας επαφές του Αμερικανού υπουργού εξωτερικών Τζον Κέρι με τη ρωσική ηγεσία στη Μόσχα. Η Ρωσία παρά το γεγονός ότι ετοιμάζεται να εξοπλίσει εκ νέου το συριακό στρατό με αντιαεροπορικά συστήματα, συζητά πλέον ανοιχτά με την Ουάσινγκτον για το μοίρασμα της πίτας την επόμενη μέρα της ανατροπής του Ασάντ.

Αν και φαινομενικά παράδοξη, η στάση της Μόσχας ακολουθεί ένα πολύ συγκεκριμένο σκεπτικό. Το σενάριο που φαίνεται να κυριαρχεί, αν κρίνουμε από ην ομοβροντία σχετικών άρθρων κορυφαίων Αμερικανών αναλυτών, είναι η σύσταση μιας μεταβατικής στρατιωτικής κυβέρνησης υπό την ηγεσία κάποιου φιλοαμερικανού Σύρου αξιωματούχου. Στην κυβέρνηση θα συμμετάσχουν μεσαία και κατώτερα στελέχη των συριακών ενόπλων δυνάμεων – πρόταση η οποία προφανώς αποσκοπεί στο να προκαλέσει ένα μίνι πραξικόπημα στις τάξεις του καθεστώτος και την εκ των έσω ανατροπή του Ασάντ.

Σχετική πρόταση παρουσίασε μεταξύ άλλων ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας και πάλαι ποτέ μέντορας του Ομπάμα, Ζμπίγκνιεφ Μπρζεζίνσκι, ο οποίος καταδίκασε τα σχέδια αμερικανικής ή ισραηλινής εισβολής προτάσσοντας λύσεις που θα οδηγούσαν σύντομα σε εκλογές… χωρίς τον Ασάντ ως υποψήφιο. Σε παρόμοιο μύκος κύματος και ο αρθρογράφος της Ουάσινγκτον Ποστ, Ντέιβιντ Ιγκνάτιους παρουσίασε ως πιθανότερο ηγέτη της μεταβατικής στρατιωτικής κυβέρνησης τον στρατηγό Σαλίμ Ιντρίς ο οποίος αποσκίρτησε από τις τάξεις του συριακού στρατού.

Η διπλωματική κινητικότητα πάντως φαίνεται να επισκιάζει τα δυο βασικότερα χαρακτηριστικά της σύγκρουσης στη Συρία που είναι οι εκατόμβες των αμάχων αλλά και η συνεχιζόμενη αντίσταση στο καθεστώς του Ασάντ όχι από τις φιλοαμερικανικές δυνάμεις που ζητούν ξένη στρατιωτική παρέμβαση αλλά από την πλειονότητα του συριακού λαού.

Σύμφωνα με ανθρωπιστικές οργανώσεις κάθε μέρα του Απριλίου έχαναν τη ζωή τους περίπου 200 άτομα τα περισσότερα από τα οποία ήταν άμαχοι. Μέσα σε διάστημα λίγων μηνών ο αριθμός των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους ανέβηκε από τα δυο εκατομμύρια στα τέσσερα ενώ οργανώσεις του ΟΗΕ αναφέρουν ότι 8.8 εκατομμύρια Σύροι, μεταξύ των οποίων 3.1 εκατομμύρια παιδιά χρειάζονται άμεση ανθρωπιστική αρωγή.

Εμπειρογνώμονες διεθνών οργανισμών υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, εάν όχι αιώνων, οι επιπτώσεις της οποίας θα είναι εμφανείς για δεκαετίες ακόμη και αν τερματίζονταν σύντομα οι εχθροπραξίες. Σενάριο που κανένας δεν θεωρεί πλέον πιθανό.

Άρης Χατζηστεφάνου
Εφημερίδα ΠΡΙΝ 12/5/2013

Σχετικά θέματα:

CLOSE
CLOSE